Deze zaak speelt zich af voor de ingangsdatum van de Wet DBA, maar is uiteraard ook van belang onder de huidige wetgeving. Mocht u zich afvragen of uw cliënt ‘schijnzelfstandig’ is of niet, dan raad ik u aan om deze uitspraak eens door te lezen: u krijgt van de rechter een gratis les in de vereisten van het fiscale ondernemerschap.
In deze zaak draait het om de vraag of een gezagvoerder op een Boeing 737 zelfstandig ondernemer is, of toch in dienstbetrekking. De gezagvoerder sluit een contract met een bemiddelaar. Via deze bemiddelaar werkt hij bij een buitenlandse vliegtuigmaatschappij.
Winst uit onderneming?
Zodra ik het woord ‘buitenland’ lees ben ik altijd benieuwd of Nederland wel belasting mag heffen, maar in dit geval is men het er over eens dat Nederland inderdaad belasting mag heffen over de inkomsten van de gezagvoerder. Nu is alleen nog de vraag of deze inkomsten aangemerkt kunnen worden als winst uit onderneming of niet. De gezagvoerder vindt van wel, maar de inspecteur is het daar niet mee eens. Omdat de gezagvoerder in 2011 slechts voor één luchtvaartmaatschappij werkt, blijkbaar geen moeite heeft gedaan om voor andere maatschappijen te vliegen, geen reclame maakt en niet staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, heeft hij de schijn tegen. Daarnaast besteedt de rechter veel aandacht aan het contract met de bemiddelaar en trekt de conclusie dat de gezagvoerder onder gezag van de vliegtuigmaatschappij valt. Dat de gezagvoerder gebonden is aan de vertrek- en landingsplaats die de vliegtuigmaatschappij aangeeft, en zich aan de vertrektijden moet houden pleit tegen hem.
Vraagtekens
Zelf zet ik daar wat vraagtekens bij. Zelfs als zelfstandig ondernemer kun je het m.i. niet maken om je niet aan dit soort praktische afspraken te houden. Je zult maar een vlucht naar Tokio hebben geboekt en in Warschau uitkomen! Dat een gezagvoerder zich aan uitgebreide veiligheidsinstructies moet houden, lijkt mij ook niet meer dan logisch. Dat zal een zelfstandig ondernemer ook moeten doen. Dat hij zich op papier wel, maar feitelijk niet kan laten vervangen, vind ik meer tegen hem pleiten. Samen met het feit dat hij in dat jaar niet naar buiten treedt als ondernemer en slechts een opdrachtgever heeft, kan ik mij voorstellen dat de rechter in zijn nadeel beslist. In dit geval is het oordeel dan ook dat er sprake is van een dienstbetrekking.
Tip: kijk kritisch naar de overeenkomsten die uw cliënt afsluit en de reclame die uw cliënt voor zichzelf maakt. Dit kan grote invloed hebben op de kwalificatie van de werkzaamheden.
Heleen Elbert
