Met wat simpele trucs kunnen zorginstellingen en bestuurders in de zorg, daarbij geholpen door handige advocaten, fiscalisten en accountants, het beloningsplafond en het verbod op winstomkering in de zorg omzeilen. Dat schrijft het FD, dat in jaarrekeningen en gegevens van de Kamer van Koophandel dook. Daaruit bleek dat veel zorginstellingen een eenvoudige manier hebben gevonden om zich aan het financiële toezicht te onttrekken. Bestuurders van vooral kleine zorgaanbieders weten miljoenen op te potten in persoonlijke holdings.
Opsplitsing
Een veelgebruikte truc is opsplitsing in verschillende bedrijven. Uit onderzoek van het FD in de Kamer van Koophandel blijkt dat zorgaanbieders hun activiteiten sinds de invoering van het huidige zorgstelsel (2006) in toenemende mate opdelen in onderdelen. Zo is het personeel ondergebracht in een eigen personeelsdienst. Gebouwen vallen onder een aparte vastgoedtak. En volgens de krant kwamen ‘handige advocaten, fiscalisten en accountants op het idee om zorg van de stichting uit te besteden aan een aparte besloten vennootschap. Die onderneming valt niet alleen buiten de wet- en regelgeving van de zorgsector, maar hoeft in veel gevallen ook maar een beperkte jaarrekening te publiceren.’
Verbod op winstuitkering
Voor een groot deel van de zorg geldt een verbod op winstuitkering. Dit moet voorkomen dat bestuurders en aandeelhouders zich met publiek geld verrijken. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) – de voormalige Inspectie voor de Gezondheidszorg – ziet hierop toe. Ook is er een wet die een maximum stelt aan wat zorgbestuurders mogen verdienen, de Wet normering topinkomens (Wnt). Toezichthouder CIBG controleert of zorginstellingen zich hieraan houden. De regels gelden alleen voor bedrijven die een vergunning van het ministerie hebben om zorg te mogen verlenen. Veel zorginstellingen brengen die zogenoemde Wtzi-vergunning onder in een stichting, maar besteden de daadwerkelijke zorgverlening uit aan een besloten vennootschap met dezelfde eigenaar. Voor deze BV zijn de beperkingen niet van toepassing.
Geest van de wet
De constructies zijn niet bij wet verboden, maar volgens deskundigen die het FD raadpleegde is deze werkwijze niet in lijn met ‘de geest van de wet’. Volgens de krant is ‘volstrekt onduidelijk’ wat bestuurders/eigenaren in de bv’s verdienen. Ook blijkt dat de bv’s die de zorg verlenen soms grote sommen als dividend uitkeren en dat miljoenen worden opgepot in de holdings van de directeur-grootaandeelhouders. Als voorbeeld wordt een oogarts opgevoerd.Volgens de jaarrekening van zijn stichting verdient hij niets. Hij wil niet vertellen wat hij ontvangt in de BV die de zorg feitelijk uitvoert. Boven de groep staat een BV waarvan de oogarts directeur-grootaandeelhouder en daarin is in ruim acht jaar tijd een eigen vermogen opgebouwd van €6,7 miljoen. Volgens het FD is deze werkwijze gemeengoed geworden in de zorgsector, van privéklinieken tot instellingen in de geestelijke gezondheidszorg, gehandicaptenzorg en de thuiszorg.
Medeplichtig
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd houdt naar eigen zeggen niet actief toezicht op de financiële bedrijfsvoering van zorginstellingen, maar vertrouwt erop dat de raad van toezicht en de accountant in de gaten houden of er geen zorggeld verdwijnt naar bestuurders of aandeelhouders. Maar accountants en fiscalisten zijn, volgens de publicatie in het dagblad, nu juist medeplichtig aan het ontwijken van de regels.
