Het voortzettingsvereiste van de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) kan worden geschonden als de verkrijger al voor de verkrijging aandelen in de holding had en het belang van die holding in een deelneming kleiner wordt door verkoop of emissie van aandelen in die deelneming. Dat laat de kennisgroep Successierecht van de Belastingdienst weten naar aanleiding van een voorgelegde kwestie.
Een echtpaar is in algehele gemeenschap van goederen getrouwd en heeft alle aandelen in een holding. Voor de Successiewet 1956 worden zij geacht ieder 50 procent van de aandelen te hebben. Die holding heeft weer 60 procent van de aandelen in een werk-bv. Na het overlijden van de vader erven de langstlevende echtgenoot en de vier kinderen ieder 10 procent van zijn aandelenpakket in de holding.
Na twee jaar dient een dilemma zich aan: de familie wil een werknemer laten participeren door aan hem 10 procent van de aandelen in de werk-bv te verstrekken. Wat is wijsheid: verkoop van de bestaande aandelen of emissie van nieuwe aandelen in de werk-BV, waardoor het belang van de holding daalt naar 54 procent?
Goedkeuring onder voorwaarden
De vraag ligt voor of het voortzettingsvereiste van de BOR wordt geschonden als de verkrijger al voor de verkrijging aandelen in de holding had en het belang van die holding in een deelneming kleiner wordt door verkoop of emissie van aandelen in die deelneming.
De kennisgroep oordeelt dat in dit geval in principe het voortzettingsvereiste wordt geschonden. Maar: ‘Onder omstandigheden is dit niet het geval als de verkrijger de echtgenoot is, waarmee de erflater in (algehele) gemeenschap van goederen was gehuwd. Voor de echtgenoot geldt – voor de verkregen aandelen die tot die gemeenschap behoren – namelijk een goedkeuring onder voorwaarden.’
Belang niet aan te wijzen
De reden daarvoor is mede dat bij in gemeenschap van goederen gehuwden niet aan te wijzen is welke aandelen van welke echtgenoot zijn en dat geldt ook voor het indirecte belang in de deelneming. ‘Door de economische benadering van de goedkeuring wordt gekeken naar het indirecte belang (in percentages) van de aandeelhouder (natuurlijk persoon) in de materiële onderneming. Deze goedkeuring houdt in dat bij gedeeltelijke verkoop van aandelen van de deelneming het ophouden winst te genieten grotendeels mag worden toegerekend aan het indirecte belang dat de langstlevende echtgenoot al vóór de verkrijging had.’
In andere situaties voldoet verkoop of emissie van aandelen in de deelneming gedeeltelijk niet aan het voortzettingsvereiste. ‘Voor deze situaties heeft de Staatssecretaris geen goedkeuring in het besluit opgenomen. Wellicht biedt een beroep op een goedkeuring hardheidsclausule een oplossing.’
Moeder voldoet
In de casus die werd voorgelegd, vindt bij de moeder bij verkoop of emissie van de aandelen in de deelneming de feitelijke afname van het indirecte belang naar rato plaats. ‘Zonder de hierboven toegelichte goedkeuring trof deze afname ook deels het verkregen indirecte belang in de deelneming en leidde deze verkoop of emissie dus tot gedeeltelijk niet voldoen aan het voortzettingsvereiste. Echter door de goedkeuring in onderdeel 6.3, derde voorbeeld, van het BOR-besluit van 17 januari 2013, is dit niet het geval zolang het indirecte belang van moeder in de ‘toegerekende’ onderneming niet daalt onder 10 procent van 60 procent = 6 procent. Pas bij een kleiner belang wordt niet voldaan aan het voortzettingsvereiste.’
Kinderen voldoen niet
Voor de vier kinderen leidt het laten participeren van een werknemer altijd tot gedeeltelijk ophouden winst te genieten omdat zij voor de verkrijging geen (indirect) belang in de onderneming hadden. ‘Voor elk van hen leidt de verkoop of emissie tot gedeeltelijk intrekking van de BOR-vrijstelling.’ Hun indirecte belang daalt namelijk van 6 procent naar 5,4 procent.
Interessant! Cursus Bedrijfsopvolgingsregeling (actualiteit, knelpunten en oplossingen in de praktijk) | 15 november 2023 | Bunnik | Almer de Beer
