Wie dividend ontvangt op Nederlandse aandelen, betaalt dividendbelasting. Binnenlandse ontvangers mogen die belasting verrekenen of terugvragen, maar alleen als zij daadwerkelijk de gerechtigde zijn tot de dividenden. Volgens het OM zorgde Morgan Stanley Derivative Products (Netherlands) BV er juist voor dat dit voordeel bij andere partijen terechtkwam. Zij hadden daar geen recht op maar konden toch profiteren van verrekening of teruggave van Nederlandse dividendbelasting.
De Nederlandse entiteit werd in 2006 opgericht en kocht tussen 2007 en 2012 Nederlandse beursgenoteerde aandelen, maar hield die slechts heel kort rond dividenddata in bezit. Tussen die data werden de aandelen uitgeleend. In deze jaren ontving de vennootschap in totaal 830 miljoen euro aan dividend, waarop 124 miljoen euro dividendbelasting was ingehouden. Die belasting verrekende de vennootschap in haar aangiften vennootschapsbelasting over 2009–2013.
Het OM oordeelt dat zij daar geen recht op had, omdat via strak op elkaar afgestemde aandelen- en derivatentransacties gemiddeld 90 procent van de dividenden direct werd doorgesluisd naar Morgan Stanley & Co International Plc en verder naar andere financiële instellingen zonder compensatierecht. Dit staat bekend als dividendstrippen.
Gesloten structuur
De Belastingdienst ontdekte de transacties eind 2010 tijdens een reguliere controle. Dat leidde tot jaren aan vragen, procedures en onderzoek. Pas na aanvullend feitenonderzoek van de FIOD werd duidelijk dat sprake was van een gesloten, circulaire opzet die was ingericht om dividendbelastingvoordeel te creëren waar geen recht op bestond.
Dagvaarding afgekocht
Het OM kondigde eerder aan de bank te dagvaarden, maar vlak voor de start van het proces stemde Morgan Stanley ermee in de opgelegde boetes van 101 miljoen euro te accepteren. Daarmee staat de schuld van de twee betrokken vennootschappen volgens het OM vast. Omdat een rechter bij rechtspersonen alleen een geldboete kan opleggen, vindt het OM de strafbeschikkingen passend. De zaak tegen deze twee vennootschappen kan hiermee worden afgesloten.
De boete van €101 mln komt bovenop de naheffing van ongeveer €200 mln die de bank eind 2024 al heeft terugbetaald aan de Belastingdienst. Het is de hoogste boete die het OM ooit heeft opgelegd via een strafbeschikking..
