De voorstellen van het kabinet die het imago van Nederland als doorsluisland voor belastingontwijkende multinationals moeten bijstellen, zijn volstrekt ontoereikend. Dat vinden hoogleraar Henk Vording en universitair hoofddocent Jan Vleggeert, beiden belastingrechtdeskundige aan de Universiteit Leiden.
Dagblad Trouw loopt met berichtgeving over dat standpunt vooruit op een artikel dat Vording en Vleggeert publiceren in het weekblad Fiscaal Recht. Volgens de twee is er sprake van een vooral cosmetische maatregel van het kabinet, dat af wil van het imago ‘belastingparadijs’.
Bronbelasting
Het artikel behandelt de voorstellen die door het kabinet zijn gedaan om een zogeheten bronbelasting in te voeren op betalingen door bedrijven in de vorm van rente en royalty’s. Door interne leningen te verstrekken aan dochterbedrijven in landen met een hoge winstbelasting, kunnen ondernemingen daar de winst via rentebetalingen drukken. Vleggeert en Vording vragen zich af waarom het bedrijven zo makkelijk wordt gemaakt om de nieuwe bronbelasting te ontwijken. De doelstellingen – tegengaan van belastingontwijking via Nederland – worden in elk geval niet gehaald, concluderen zij. ‘Het lijkt erop dat het kabinet vooral oog heeft voor een andere doelstelling: het kabinet wil graag af van het imago dat Nederland een belastingparadijs voor multinationals is.’
Merken
Hetzelfde geldt min of meer voor betalingen in de vorm van royalty’s. Dat is een vergoeding voor intellectueel eigendom, zoals patenten, maar ook voor bijvoorbeeld bekende merken. Nederland vormt vaak de tussenschakel tussen belastingparadijzen en andere landen, waar de winst wordt uitgehold door de betalingen voor het intellectueel eigendom. Nederland heft niet over uitgaande royalty’s, en in de belastingparadijzen wordt evenmin betaald. Oorspronkelijk was het de bedoeling bronbelasting op dividend in te voeren, maar nu de dividendbelasting niet wordt afgeschaft, staat die maatregel op losse schroeven, liet staatssecretaris Menno Snel (D66) van financiën de Tweede Kamer weten. Tegelijkertijd meldde hij dat het kabinet de plannen voor een bronheffing op rente- en royaltybetalingen wil doorzetten.
Bronbelasting ontlopen
Volgens Vleggeert en Vording zijn de voorstellen die op Prinsjesdag zijn ingediend veel te beperkt om iets te doen aan de grote geldstromen die bedrijven door Nederland laten lopen. Zo wordt de bronheffing alleen geheven op betalingen aan zogeheten ‘laagbelastende jurisdicties’, ofwel landen met een tarief van 7% of minder voor de winstbelasting. Naast betalingen aan de landen met lage winstbelasting, staat er ook een anti-misbruik-bepaling in het wetsvoorstel, om belastingontwijking tegen te gaan. Maar die bepaling kan gemakkelijk omzeild worden, volgens Vleggeert en Vording. Via een vennootschap in een derde land kan, als er sprake is van wat personeel en fysieke aanwezigheid in de vorm van een kantoor, de nieuwe bronbelasting worden ontlopen.
