Jaarlijks stroomt 22 miljard euro vanuit Nederland naar laagbelaste landen. Dat constateert SEO Economisch Onderzoek (SEO) in een onderzoek dat in opdracht van het ministerie van Financiën is uitgevoerd. Het kabinet hoopt de geldstroom met de bronbelasting op rente en royalty’s per 2021 gericht aan te kunnen pakken.
De bronbelasting is niet onomstreden en werd onlangs door hoogleraar Henk Vording en universitair hoofddocent Jan Vleggeert, beiden belastingrechtdeskundige aan de Universiteit Leiden, nog volstrekt ontoereikend genoemd. Volgens de twee is er sprake van een vooral cosmetische maatregel van het kabinet, dat af wil van het imago ‘belastingparadijs’.
SEO heeft de financiële stromen door Nederland via brievenbusfirma’s in kaart gebracht. Hieruit blijkt dat in 2016 voor € 199 miljard aan dividend, rente en royalty’s Nederland uit is gestroomd. Het overgrote deel, € 177 miljard, gaat via Nederland naar landen waar een normaal belastingtarief geldt, zoals landen binnen de Europese Unie en de VS. De rest gaat via Nederland naar landen met een laag belastingtarief. Met een bronbelasting op rente en royalty’s wil het kabinet die stroom vanaf 2021 aan gaan pakken. Staatssecretaris Snel van Financiën: “Bedrijven die echt iets toevoegen aan onze economie zijn welkom in Nederland. Maar ons land moet niet alleen maar gebruikt worden voor doorstroom naar belastingparadijzen. Met de bronbelasting op rente en royalty’s pakken we deze praktijk heel gericht aan. Dit betekent een belangrijke, forse stap in de strijd tegen belastingontwijking. En het mooie is dat we met dit onderzoek nu een startpunt hebben om te volgen of deze aanpak echt werkt.”
Brievenbusmaatschappijen bezitten 4500 miljard euro
Het kabinet doet meer tegen belastingontwijking en het meten van de totale omvang van belastingontwijking blijkt tegelijkertijd lastig, constateert het ministerie. Wel zal de ontwikkeling van de geldstromen door Nederland jaarlijks worden gemonitord. In totaal hebben 15.000 brievenbusmaatschappijen in Nederland voor 4500 miljard euro in bezit. Belasting wordt logischerwijs niet geheven over dit balanstotaal, maar alleen over de inkomende en uitgaande betalingen (199 miljard euro). Dat is daarom de geldstroom die volgens SEO relevant is om te bekijken.
Antimisbruikbepalingen en informatieuitwisseling
SEO heeft niet uitgebreid onderzocht waarom de 177 miljard euro via Nederland loopt naar onder andere landen uit de Europese Unie en de VS. Een reden kan zijn om bronheffingen in een ander land te verminderen. Belangrijk is in ieder geval dat het naar landen gaat waar een normaal belastingtarief geldt. Toch zou ook een deel van deze stroom belastingontwijkend kunnen zijn. Deze praktijk wordt via andere maatregelen aangepakt, bijvoorbeeld door antimisbruikbepalingen op te nemen in belastingverdragen en meer informatie uit te wisselen met andere landen.
Een belangrijke maatregel daarbij is de zogenaamde ‘principle purpose test’ vanaf 2020, waarmee een land verdragsvoordelen kan weigeren als een bedrijf geld via Nederland laat lopen puur en alleen om belasting te ontwijken.
Bron: ministerie van Financiën
