De Nederlandse overheid faciliteert nog steeds grootschalige belastingontwijking door multinationals. Volgens Oxfam Novib kost één specifiek Nederlands belastinglek overheden wereldwijd jaarlijks € 5 tot 10 miljard, tenzij dit lek voor 1 januari 2020 wordt gedicht.
De organisatie heeft het rapport ‘Belastinglek Nederland’ opgesteld, waarin het lek wordt beschreven. Het gaat om zogeheten infokap-structuren. ‘Via deze belastingconstructie kan een multinational in Nederland fictieve kosten aftrekken, waardoor over een deel van de winst geen belasting wordt geheven. Omdat er nu maatregelen zijn aangekondigd tegen andere belastingtrucs, is het zeer aannemelijk dat meer multinationals gebruik gaan maken van een infokapstructuur.’ Die is volgens Oxfam Novib de afgelopen jaren toegepast door onder meer biergigant SABMiller en kledingbedrijf G-Star. ‘De Nederlandse overheid heeft deze agressieve infokapstructuren jarenlang bewust gefaciliteerd en gepromoot. Staatssecretaris Snel van Financiën erkent nu dat er sprake kan zijn van belastingontwijking, maar wil pas in 2020 kijken of er maatregelen nodig zijn. Dat is te laat, dit belastinglek moet meteen worden gedicht’, is de oproep.
Nederland vierde belastingparadijs
Wereldwijd gaan alleen de Maagden-eilanden, Bermuda en de Kaaiman-eilanden Nederland voor als belastingparadijs, volgens een nieuwe ranglijst van het internationale Tax Justice Network. Oxfam Novib wijst erop dat ontwikkelingslanden jaarlijks naar zo’n 100 miljard dollar mislopen door internationale belastingontwijking. De organisatie bood woensdagmiddag Tweede Kamerleden een kopje koffie aan, voorafgaand aan de hoorzitting over de belastingafdracht door multinationals.
Raadselachtige 0%-optie
Die hoorzitting is ingegeven door de berichtgeving over (achterwege blijvende) belastingafdracht van Shell in Nederland. Hoogleraar Jan van de Streek wijst in zijn inbreng op de zogeheten 0%-optie, waarmee concerns hoofdkantoorkosten zonder winstopslag mogen doorbelasten. ‘Het is mij een raadsel wat de reden is voor deze goedkeuring. Doelmatigheidsredenen, zoals een vereenvoudigde uitvoering van verrekenprijsexercities, kunnen het niet zijn want om die reden heeft de OESO nou juist de vaste winstopslag van 5% in het leven geroepen. Wellicht, maar dat is speculeren, is de 0%-optie in het besluit opgenomen ter versterking van het fiscale vestigingsklimaat voor hoofdkantoren.’
Liquidatieverliesregeling
Van de Streek gaat ook in op aftrek van liquidatieverliezen op deelnemingen in buitenlandse dochters. ‘Voorstanders wijzen er vaak op dat de liquidatieverliesregeling, ook in buitenlandse verhoudingen, recht doet aan het uitgangspunt dat een verlies ten minste eenmaal ergens moet kunnen worden afgetrokken. De vraag rijst echter waarom dat Nederland moet zijn.’ De regeling maakt het onder omstandigheden aantrekkelijker om te investeren in het buitenland dan in Nederland, stipt Van de Streek aan. Hij oppert onder meer het beperken van de aftrek van liquidatieverliezen op deelnemingen tot een bepaald percentage van het brutobedrijfsresultaat. ‘Voor een dergelijke benadering is gekozen bij een andere aftrekpost, te weten rente. Met ingang van 1 januari 2019 is, kort gezegd, rente nog slechts aftrekbaar tot maximaal 30% van de ebita. Deze aanpassing zou op eenvoudige wijze voorkomen dat Nederland nog langer een dumpplaats is voor (mobiele) liquidatieverliezen op deelnemingen. Het brutobedrijfsresultaat kan immers nog maar tot 30% worden ‘gestript’ met liquidatieverliezen, waardoor het niet meer kan voorkomen dat een fiscale winst van nihil ontstaat als gevolg van de aftrek van liquidatieverliezen.’
