Voor verenigingen die zich bezighouden met denksporten als bridge, schaken dammen en go is de BTW-vrijstelling definitief van de baan. Oordeelde eerst de Europese rechter al dat de BTW-vrijstelling voor sporten niet van toepassing was, nu besluit staatssecretaris Vijlbrief (Financiën) dat er evenmin sprake is van cultureel erfgoed en dat de daarbij behorende vrijstelling dus niet opgaat.
In 2017 bepaalde het Europese Hof van Justitie dat activiteiten en diensten rondom wedstrijdbridge niet kunnen worden vrijgesteld van BTW. Er is geen sprake van een sport vanwege ‘een te verwaarlozen lichamelijke component’. Vijlbriefs voorganger Snel zegde de Kamer in 2018 wel toe om te gaan onderzoeken of denksporten dan wellicht kunnen delen in de culturele BTW-vrijstelling.
Mogelijk vrijstelling als cultureel erfgoed
Vijlbrief geeft in een brief aan de Tweede Kamer aan dat het vervallen van de BTW-sportvrijstelling ook geldt voor ‘andere nu nog als (denk)sport aangeduide activiteiten met een te verwaarlozen lichamelijke component, zoals bijvoorbeeld schaken, dammen en go’. Omdat de term denksport niet duidelijk af te bakenen is, houdt de staatssecretaris het in zijn brief specifiek bij bridge, schaken, dammen en go. ‘Het Hof heeft gewezen op de mogelijke toekenning van de culturele vrijstelling door een lidstaat indien de activiteit – in casu wedstrijdbridge – een dermate grote plaats in het sociale en culturele erfgoed van het land inneemt, dat zij als een onderdeel van de cultuur van dat land kan worden beschouwd. Lidstaten zijn volgens een eerdere beslissing van het Hof wel vrij in de keuze of en zo ja, welke van die culturele prestaties de lidstaten vervolgens met de culturele vrijstelling wensen te faciliteren. De vrijstelling heeft daarmee een eigen karakter en kan afhankelijk van de rol die een activiteit heeft in de cultuur van een land per lidstaat verschillen.’
Beleidskader
De vraag voor het onderzoek was welk beleidskader past bij de culturele BTW-vrijstelling in Nederland en of sprake is van immaterieel cultureel erfgoed als onderdeel van de Nederlandse cultuur bij bridge, schaken, dammen en go. ‘De culturele BTW-vrijstelling ziet op diensten die naar hun aard bijdragen aan het beheer en behoud van (im)materieel cultureel erfgoed. Onder beheer en behoud van cultureel erfgoed wordt verstaan het inventariseren van, het uitdragen van, het zichtbaar maken van en het borgen van dat culturele erfgoed voor toekomstige generaties.’ Diensten die als primair doel hebben de beoefening van een culturele activiteit, zoals het in de gelegenheid stellen van leden om hun hobby uit te oefenen of op een andere wijze hun vrije tijd te besteden, vallen er niet onder.’
Onvoldoende aanwijzingen
Complicerende factor is dat het begrip immaterieel cultureel erfgoed niet vastomlijnd is. ‘Ik heb onvoldoende aanwijzingen gevonden dat genoemde denksporten in onze maatschappij in verband worden gebracht met cultureel erfgoed. Dit leidt tot de vaststelling dat op grond van het geformuleerde beleid op dit moment geen rechtvaardiging aanwezig is voor het toepassen van de culturele BTW-vrijstelling op de diensten ter behoud en beheer van activiteiten als bridge, schaken, dammen en go.’
Er wordt wel gesproken met sportbonden over mogelijkheden om nog zo veel mogelijk van een vrijstelling gebruik te kunnen maken.
