Nederland is volgens onderzoek van Oxfam Novib nog verder weggezakt in de aanpak van (onder meer) belastingontwijking. Op het gebied van het tegengaan van ongelijkheid via belastingregels valt ons land uit de top 100 van landen.
Oxfam Novib onderzoekt elke twee jaar wat overheden doen om ongelijkheid tegen te gaan aan de hand van drie pijlers: bestedingen aan publieke diensten, progressieve belasting en arbeidsrechten. ‘Het schadelijke belastingbeleid van Nederland zorgt nog steeds voor negatieve gevolgen voor andere landen, met name ontwikkelingslanden doordat zij belastinginkomsten mislopen.’ In de pijler belastingbeleid bezet Nederland de 109e plaats, tegen nog een notering op plek 93 twee jaar terug.
Elf landen verzachten belastingdruk rijken
Nederland is niet alleen in het nalaten de ongelijkheid te reduceren: 143 van de 161 landen hebben de belastingtarieven voor de allerrijksten niet verlaagd. ‘Ondanks een grote daling in belastinginkomsten en een enorme welvaartstoename bij de rijkste mensen en grote bedrijven, hebben elf landen de onvergeeflijke stap gezet om de belastingdruk van de rijkste mensen te verlagen.’ Daar hoort ook ons land bij: welgestelde Nederlanders zijn 2,25 procentpunt minder belasting gaan betalen; ook landen als Mali, Zimbabwe en Sri Lanka hebben de belastingdruk voor veelverdieners verlaagd. Armenië voert die lijst aan met een verlaging van 14 procentpunten via de invoering van een flatrate. Aan de andere kant staan de Malediven, die de rijken met 15 procentpunten extra zijn gaan belasten.
Hand op de knip ondanks corona
Hoewel de coronapandemie voor de grootste gezondheidscrisis in een eeuw zorgde, heeft de helft van de lage- en middeninkomenslanden de bestedingen een gezondheidszorg ingeperkt. De helft van alle 161 landen heeft bovendien bezuinigd op sociale voorzieningen en 70 procent heeft in de uitgaven aan onderwijs gesneden. Bij twee op de drie landen is het minimuminkomen niet meegestegen met de groei in BBP. ‘De nieuwe Index laat zien dat de meeste regeringen bezuinigden op openbare diensten toen burgers ze het meest nodig hadden. Tegelijkertijd namen de vermogens van miljardairs explosief toe en boekten grote bedrijven recordwinsten. Voor miljarden mensen was goede toegang tot zorg of onderwijs toch al niet voorhanden. Nu krijgen steeds meer mensen te maken met armoede door oplopende energie- en voedselprijzen.’
Van de 47 Europese en Centraal-Aziatische landen bezet Nederland de 22e plaats in de totale ongelijkheidsindex, twee plaatsen achter Wit-Rusland. Noorwegen, Duitsland en België scoren het best in deze regio.
