Belastingontwijking en -ontduiking door multinationals via Nederland kost de schatkist van andere landen wereldwijd 46 miljard euro aan inkomsten, zo heeft het Tax Justice Network becijferd. Ons land is daarmee na het Verenigd Koninkrijk de grootste facilitator van belastingontwijking door bedrijven.
Tax Justice publiceert regelmatig overzichten van de ‘staat van belastinggerechtigheid’ en maakt een berekening op basis van de winsten van multinationals, afgezet tegen het aantal medewerkers en de loonsom, in de verschillende landen waar zij actief zijn. Het nieuwe overzicht loopt wat achter, want daarvoor zijn (Oeso-)gegevens uit 2018 gebruikt. Meer recente cijfers zijn nog niet voorhanden. De Oeso-landen zijn goed voor 69 procent van de zakelijke belastingontwijking, oftewel 186 miljard euro aan misgelopen belastinginkomsten op jaarbasis. Inclusief ontlopen vermogensbelasting is de schade 328 miljard euro. ‘Het gros van de belastingontwijking is afkomstig van het Verenigd Koninkrijk, Nederland, Luxemburg en Zwitserland.’
As van belastingontwijking
Die vier landen worden ‘de as van belastingontwijking’ genoemd, met een aandeel van 46 procent. Het Verenigd Koninkrijk, inclusief het Gemenebest, faciliteert 24 procent van het wereldwijd ontwijken van belasting door bedrijven. ‘Het is ‘s werelds grootste facilitator van zakelijke belastingontwijking.’
Ontwijking met bijna 30 miljard toegenomen
Via Nederland wordt jaarlijks 167 miljard aan buitenlandse winst weggesluisd; vanuit ons land wordt 4,3 miljard om fiscale redenen in het buitenland gestald. De schatkist liep daardoor vorig jaar ruim een miljard mis; andere landen zien de belastinginkomsten dankzij de Nederlandse faciliteiten met 46 miljard afnemen. In het vorige rapport (uit 2021) kwam Tax Justice nog tot een totaal aan benadeling van zo’n 17,5 miljard euro. Ons land maakt daarmee 17 procent van de wereldwijde belastingontwijking door bedrijven mogelijk. In totaal neemt Nederland achter het VK de tweede plaats in, met een aandeel van 12,6 procent in de wereldwijde belastingontwijking.
Wereldwijd missen landen 435 miljard euro aan inkomsten als gevolg van belastingontwijking en -ontduiking. Bedrijven nemen daarvan ruim 270 miljard voor hun rekening. Over het algemeen wordt 40 procent van de winsten verlegd naar een land waar het fiscale klimaat vriendelijker is.
