De nieuwe wet die schijnzelfstandigheid moet tegengaan, krijgt geen applaus van zzp-organisaties. De wet schiet zijn doel voorbij, vindt ZZP Nederland, en koepelorganisatie Vereniging Zelfstandigen Nederland gaat nog een stapje verder: ‘Zelfstandig werken wordt bijna onmogelijk gemaakt.’
Minister Van Gennip presenteerde vrijdag de Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden. Daarin is een toetsingskader opgenomen waarmee opdrachtgevers beter kunnen beoordelen wanneer werk door een zzp’er uitgevoerd mag worden en wanneer niet. Er wordt ook een zogeheten ‘rechtsvermoeden’ geïntroduceerd, waarmee zzp’ers makkelijker een arbeidsovereenkomst kunnen claimen bij de werkgever als zij minder dan 32 euro per uur verdienen.
Inbedding discutabel element
Voor ZZP Nederland ontneemt de wet zelfstandigen het Europees grondrecht op ondernemen. ‘Daarnaast biedt de toevoeging van het element ‘inbedding’ geen verduidelijking omdat er niet objectief vast te stellen criteria worden toegevoegd aan de beoordeling.’ Ingebedde activiteiten zijn door de minister onder meer gerelateerd aan de kernactiviteit van de opdrachtgever, hebben een structureel karakter en de werkzaamheden worden binnen het organisatorisch kader van de opdrachtgever verricht. ‘Juristen wijzen er echter nu al op dat er in de jurisprudentie niet veel onderscheidend vermogen wordt toegekend aan het begrip inbedding. Veel omstandigheden en feiten die duiden op inbedding, kunnen ook voorkomen in situaties waarin er geen sprake is van een arbeidsovereenkomst.’
Het inbeddingscriterium is met name gericht op elementen van een arbeidsovereenkomst en biedt onvoldoende ruimte voor ondernemerscriteria, vindt ZZP Nederland, en daarmee sluit het zzp’ers uit van een veelheid van opdrachten. ‘Voor zover ondernemerscriteria wel een rol spelen, zijn ze niet persoonsgebonden maar worden ze beoordeeld binnen de opdracht. Dat is te beperkt en een gemiste kans op echte duidelijkheid.’
Geraakt in bestaansrecht
Koepelvereniging Vereniging Zelfstandigen Nederland laat bij monde van voorzitter Cristel van de Ven weten dat de wet geen extra duidelijkheid vooraf biedt. ‘De wet raakt 100% zelfstandig ondernemers rechtstreeks in hun bestaansrecht. De vrijheid van ondernemerschap, een Europees grondrecht, wordt hun ontnomen.’
Wat ZZP Nederland betreft moet de focus worden verlegd. ‘De eerste vraag zou moeten zijn: is er sprake van een ondernemer? De zelfstandige wordt dan niet meer gelegd langs de meetlat van werknemerschap, maar wordt beoordeeld op ondernemerscriteria op persoonsniveau. Met andere woorden: een nieuw kabinet moet terug naar de tekentafel. Want beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald.’ De organisatie noemt de wet onder meer een schijnoplossing: ‘Deze wet leidt af van het echte probleem, namelijk dat ons huidige socialezekerheidsstelsel aan grondige vernieuwing toe is.’
