Marnix van Rij, de demissionaire staatssecretaris fiscaliteit en belastingdienst, is een van de vier genomineerden voor de Big Brother Awards. Deze jaarlijkse prijs is voor een persoon of instellingen die het niet zo nauw neemt met de privacy van burgers. Van Rij wordt vooral verweten dat hij geen orde op zaken heeft kunnen stellen.
Met de Big Brother Awards vraagt Bits of Freedom jaarlijks aandacht voor personen, bedrijven en overheden die volgens de organisatie grove inbreuken hebben gemaakt op de privacy en vrijheid van burgers. Naast een expertprijs die door een vakjury wordt uitgereikt, bepaalt het publiek wie een Award in ontvangst mag nemen. Marnix van Rij, Staatssecretaris Fiscaliteit en Belastingdienst, is een van de vier genomineerden. De prijs wordt uitgereikt op 15 januari 2024.
Toeslagenschandaal
Bits of Freedom noemt ‘illegale zwarte lijsten, onschuldige burgers die als fraudeur bestempeld worden en daardoor onterecht vele duizenden euro’s moeten “terugbetalen” en het discrimineren op afkomst, inkomen en religie’ als voorbeelden die duidelijk maken dat de Belastingdienst het niet zo nauw neemt met het naleven van wet- en regelgeving. Ook het slecht naleven van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) rekent Bits of Freedom de Belastingdienst zwaar aan.
Heel veel gegevens
‘De Belastingdienst heeft uitzonderlijk veel gegevens over vrijwel alle burgers van ons land’, schrijft Bits of Freedom. ‘Gegevens over het inkomen, gezinssituatie, schulden, faillissementen, maar ook over religie, nationaliteit, strafblad, land van herkomst en heel veel meer. Die gegevens moeten op een goede, veilige en betrouwbare manier verwerkt worden. Zo is het bijvoorbeeld volgens de privacywet verboden om gegevens over iemands etniciteit of religie te verwerken, tenzij er sprake is van een uitzondering. Zo moet voorkomen worden dat mensenrechten geschonden worden bij de verwerking van persoonsgegevens, omdat daarmee gediscrimineerd kan worden, of inbreuk kan worden gemaakt op iemands vrijheid van godsdienst, vrijheid van meningsuiting en zijn recht op privacy.’
‘Veelpleger’
De Belastingdienst is volgens Bits of Freedom een veelpleger die niet van zijn fouten leert. Er lag een plan om in 2027 te voldoen aan de privacywet (negen jaar later dan eigenlijk had gemoeten) maar uit een evaluatie van een intern onderzoeksteam van de Belastingdienst blijkt zelfs dat niet haalbaar. Er is te weinig grip op de gegevens die de Belastingdienst van de burger gebruikt. Er is geen beleid om foutieve persoonsgegevens te herkennen en te corrigeren, en verouderde gegevens worden niet op tijd gearchiveerd en vernietigd. Ook zijn gegevens onvoldoende beveiligd, waardoor medewerkers die de gegevens niet voor de uitvoering van hun werk nodig hebben, er toch bij kunnen. Het moge duidelijk zijn: persoonsgegevens van mensen zijn bij de Belastingdienst niet in veilige handen. En uit het Toeslagenschandaal is ook al gebleken dat ook mensen zelf niet in veilige handen zijn bij de Belastingdienst.
Ondanks de vele beloften tot verbetering, laat de Belastingdienst het nog steeds afweten. Hiermee wordt de indruk gewekt dat de Belastingdienst niet leert van zijn fouten. Ook krijgt Bits of Freedom niet de indruk dat de Belastingdienst er een prioriteit van maakt om zich simpelweg te houden aan de wet. In plaats daarvan wordt er in de jacht op fraudeurs door de Belastingdienst steeds opnieuw zelf frauduleus gehandeld. Hiermee raakt de Belastingdienst haar geloofwaardigheid kwijt. Dit wordt de demissionaire staatssecretaris, Marnix van Rij, persoonlijk aangerekend. En daarom is hij genomineerd voor de Big Brother Awards.
De andere genomineerden zijn: Dilan Yesilgöz (minister van Justitie & Veiligheid), de Koninklijke Marechaussee, en de social media Meta, X & Telegram.
Wie zijn of haar stem wil uitbrengen of meer weten over de andere genomineerden, klikt hier.
