Wat de NBBU betreft klopt het beeld niet dat er van de zzp’er wordt geschetst: de meesten zijn uit vrije wil zelfstandig en kunnen het in moeilijke tijden zeker een halfjaar financieel uithouden. Dat ze vaak gedwongen zijn om als zzp’er te werken en er financieel slecht voorstaan, is volgens NBBU-directeur Marco Bastian beeldvorming, gebaseerd op aannames.
Eigen keus
De koepel liet onderzoeksbureau SEOR, gelieerd aan de Erasmus Universiteit, peilen hoe zzp’ers er zelf naar kijken door te vragen naar onder meer hun beweegredenen, uurtarieven en financiële kwetsbaarheid. Volgens de NBBU blijkt daaruit dat de motieven om als zzp’er aan de slag te gaan veel vaker van positieve dan negatieve aard zijn. ‘De meest genoemde redenen van zelfstandigen om zzp’er te worden, zijn: zelf bepalen hoeveel en wanneer ik werk, het beroep wordt meestal als zelfstandige uitgevoerd, ik heb altijd al als zelfstandige willen werken en ik wilde niet (meer) voor een baas werken. Slechts in minder dan 3% van de gevallen geven zelfstandigen aan zzp’er te zijn geworden omdat hun voormalig werkgever dat wilde.’
Bemiddelde zzp’er verdient vaker meer
De meerderheid heeft een financiële buffer van zes maanden of meer en 80% van de huishoudens blijkt bij wegvallen van het zzp-inkomen minimaal drie maanden of langer te kunnen rondkomen. Verder blijkt dat zzp’ers die zich laten bemiddelen door een intermediair relatief vaker hoger opgeleid zijn dan de gemiddelde zzp’er in Nederland. ‘Ruim de helft van de zzp’ers die zich laten bemiddelen door een intermediair werkt in zakelijke en financiële dienstverlening en informatie en communicatie.’ De 7% die zich laat bemiddelen heeft vaker een hoger inkomen: 57% heeft een jaarlijks inkomen boven de € 50.000, terwijl dat aandeel in de totale groep zzp’ers 30% bedraagt.
55-plussers in de knel
Volgens de NBBU hebben de nieuwe zzp-plannen van de overheid vooral negatieve gevolgen voor 55-plussers. ‘Die groep is relatief duur om in dienst te nemen, hetzij door cao-vereisten of door pensioenverplichtingen. Als zelfstandige kunnen zij nog een goede boterham verdienen en een waardevolle bijdrage leveren op de arbeidsmarkt. Die bescherm je niet door hen in dienst te dwingen. Want als ze langer dan vijf jaar als zelfstandige hebben gewerkt, duurt het weer tien jaar tot zij hun maximale sociale rechten weer hebben opgebouwd.’
Wat Bastian betreft moet het maatschappelijke en politieke debat over zzp’ers op basis van deze uitgangspunten worden gevoerd en niet op basis van oude aannames.
