Dat schrijft staatssecretaris van Financiën Eelco Eerenberg (D66) in een brief aan de Tweede Kamer over de voortgang van de Wet werkelijk rendement box 3.
De Tweede Kamer stemde op 12 februari in met het wetsvoorstel, dat na een lang wetgevingstraject moet zorgen voor belastingheffing over het werkelijke rendement op vermogen. Volgens Eerenberg betekent dat een duidelijke verbetering ten opzichte van het huidige systeem. “Met het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 is het mogelijk om per 2028 over werkelijk rendement te heffen in box 3. Dat is een verbetering ten opzichte van het huidige forfaitaire box 3-stelsel. Echter: het ideale stelsel voor box 3 is er nog niet.”
Investeringsklimaat
De afgelopen weken ontstond in de politiek en in de praktijk discussie over de gevolgen van de gekozen systematiek van vermogensaanwasbelasting, waarbij jaarlijks belasting wordt geheven over het rendement dat zich voordoet, ook als dat nog niet is gerealiseerd. Volgens de staatssecretaris is er onder meer “onrust ontstaan over de effecten van vermogensaanwasbelasting op het investeringsklimaat in Nederland”.
Het kabinet wil daarom onderzoeken of het wetsvoorstel dat nu in de Eerste Kamer ligt nog kan worden aangepast. Die mogelijke aanpassingen zijn volgens Eerenberg vooral gericht op het verbeteren van de werking van de vermogensaanwasbelasting en het vergroten van maatschappelijk en politiek draagvlak.
Achterwaartse verliesverrekening
Een van de opties die wordt onderzocht is achterwaartse verliesverrekening. Die mogelijkheid werd recent door de Tweede Kamer gevraagd via een motie van Joost Eerdmans (JA21) en Mirjam Bikker (ChristenUnie). Als verliezen uit een later jaar kunnen worden verrekend met eerdere winsten, zouden belastingbedragen minder sterk schommelen tussen jaren met hoge winsten en jaren met verliezen.
Volgens de staatssecretaris wordt gekeken naar invoering van achterwaartse verliesverrekening van één jaar vanaf 1 januari 2029. Daarbij kunnen verliezen voor het eerst worden verrekend met inkomen uit 2028. De maatregel heeft wel een aanzienlijke budgettaire impact. In de eerste vijf jaar zou sprake zijn van een cumulatieve belastingderving van circa 3,389 miljard euro.
Uitvoering
De Belastingdienst onderzoekt momenteel wat de uitvoeringsgevolgen van zo’n maatregel zijn. Daarbij wordt gekeken naar de benodigde capaciteit en naar de inpasbaarheid in de ICT-systemen. Als een maatregel niet zonder meer kan worden ingepast, kan dat betekenen dat andere projecten moeten worden verschoven.
Als het kabinet besluit het wetsvoorstel aan te passen en daarvoor dekking kan vinden, kan de wijziging meelopen in het Belastingplan 2027, bijvoorbeeld via een novelle op het huidige wetsvoorstel. Daarmee kan de maatregel ook worden betrokken bij de begrotingsbesluitvorming in augustus. Volgens Eerenberg moeten voorstellen die leiden tot lagere belastingopbrengsten, conform de begrotingsregels worden gedekt binnen het brede vermogensdomein.
Vermogenswinstbelasting
Naast eventuele aanpassingen op korte termijn wil het kabinet ook werken aan een verdere hervorming van box 3. In het coalitieakkoord is afgesproken dat uiteindelijk moet worden toegewerkt naar een systeem van vermogenswinstbelasting. In zo’n stelsel wordt belasting geheven op het moment dat vermogenswinsten daadwerkelijk worden gerealiseerd.
Volgens Eerenberg vergt die doorontwikkeling tijd, onder meer vanwege wetgeving, uitvoeringstoetsen en aanpassingen bij de Belastingdienst en financiële instellingen. Ook moet worden geregeld hoe gegevensuitwisseling plaatsvindt en wat de budgettaire gevolgen zijn. De staatssecretaris kondigt aan dat de Kamer vóór de zomer een brief ontvangt over het verdere traject.
Startups en scale-ups
Ondertussen wordt ook gekeken naar specifieke onderdelen van het wetsvoorstel. Zo wordt de definitie van startende ondernemingen in de regeling voor box 3 aangepast. In het huidige wetsvoorstel is een uitzondering opgenomen voor aandeelhouders of houders van winstbewijzen in startende ondernemingen, maar volgens het kabinet sluit de huidige definitie onvoldoende aan bij de kenmerken van startups en scale-ups. In samenwerking met het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en de sector wordt daarom gewerkt aan een nieuwe definitie. Een afzonderlijk wetsvoorstel hierover wordt in maart ter internetconsultatie gepubliceerd.
Belang nieuw stelsel
Eerenburg wijst op het belang van de invoering van het nieuwe stelsel in 2028, “omdat het huidige systeem onhoudbaar is. De Belastingdienst en financiële instellingen zijn aan de slag met de voorbereiding van de aanpassingen van hun systemen op basis van het wetsvoorstel zoals dat is aangenomen door uw Kamer. Dit is noodzakelijk om inwerkingtreding van het nieuwe stelsel per 2028 te
kunnen halen. Het kabinet kiest dan ook niet voor het doorzetten van het huidige stelsel totdat het stelsel van vermogenswinst klaar is. Ook het huidige stelsel kent forse nadelige effecten, daarnaast levert het ook een forse budgettaire tegenvaller op van circa € 2,4 miljard per jaar.”
