Voor alcoholvrije dranken wil het kabinet de huidige verbruiksbelasting vervangen door een belasting die is gebaseerd op het suikergehalte. Dranken met weinig of geen suiker worden daardoor goedkoper, terwijl producten met veel suiker juist duurder worden. Volgens het kabinet moet dat consumenten stimuleren gezondere keuzes te maken en fabrikanten ertoe bewegen minder suiker aan hun producten toe te voegen.
Eetwaren
Voor eetwaren kiest het kabinet eveneens voor een belasting die aansluit bij het suikergehalte. Daarbij worden verschillende varianten onderzocht. Een van de voorkeursopties is een staffelsysteem, waarbij producten afhankelijk van hun suikerpercentage in verschillende belastingcategorieën vallen. Ook wordt gekeken welke producten moeten worden uitgezonderd en hoe de regeling uitvoerbaar kan worden ingericht.
460 belastingplichtigen
Op basis van eerder onderzoek van Ecorys denkt het kabinet dat ongeveer 460 producenten belastingplichtig worden als wordt gekozen voor een belasting op voorverpakte producten met een suikergehalte van minimaal 6 procent. Niet-voorverpakte producten, zoals gebak van de bakker of schepijs, zouden in dat scenario buiten de heffing blijven. Volgens het kabinet is een objectieve afbakening van de belastinggrondslag belangrijk om juridische discussies en staatssteunrisico’s te voorkomen. Varianten die uitgaan van het suikergehalte zijn volgens de toelichting juridisch beter verdedigbaar dan uitzonderingen op basis van voedingskundige criteria, zoals de Schijf van Vijf.
Gezondheid centraal
Het kabinet wijst erop dat de gemiddelde Nederlander dagelijks ongeveer 49 gram vrije suikers consumeert. Bij kinderen en tieners ligt dat gemiddelde nog hoger. Suiker- en snoepgoed zijn goed voor 28 procent van de vrije suikerinname en alcoholvrije dranken voor 23 procent. Samen zijn zij verantwoordelijk voor de helft van de totale suikerconsumptie.
Volgens het kabinet kan een suikerbelasting bijdragen aan het terugdringen van overgewicht en chronische ziekten. Onderzoek uit onder meer het Verenigd Koninkrijk, Portugal, Ierland en Zuid-Afrika laat zien dat suikerbelastingen op dranken leiden tot minder suikerconsumptie, zowel doordat consumenten minder suikerhoudende dranken kopen als doordat producenten producten herformuleren.
Uitvoering en consultatie
De Belastingdienst en de Douane werken momenteel aan de uitvoerbaarheid van de nieuwe heffingen. Daarbij wordt onderzocht of beide belastingen in één systeem kunnen worden ondergebracht om de administratieve lasten te beperken. De internetconsultatie moet inzicht geven in de gevolgen voor bedrijven en de uitvoering.
Hier staat de internetconsultatie.
