De eigenwoningregeling is te ingewikkeld en vraagt om een herziening. Dat zeggen vooraanstaande fiscalisten in het FD. Door de oplopende aftrekbeperking kan het belastingnadeel voor huizenbezitters al snel oplopen tot honderden euro’s per jaar. Soms is de bijtelling al hoger dan de aftrek.
Onderdeel van het Woonakkoord uit 2013 was een beperking van de maximale hypotheekrenteaftrek, in 28 jaar met gelijke stappen van 52% naar 38%. Gevolg is dat woningeigenaren die 52% belasting betalen en een kleine hypotheekschuld hebben, een hypotheekrentebijtelling in plaats van een -aftrek krijgen. Die bijtelling laat zich sterker voelen nu de aftrekbeperking dit jaar al 2% is. Huiseigenaren in de hoogste belastingschijf met een hypotheek zien de bijtelling in hun aangifte voor de inkomstenbelasting jaarlijks oplopen wegens de beperking van de hypotheekrenteaftrek. Soms is de bijtelling al hoger dan de aftrek. Onwenselijk, vinden belastingadviseurs. Rob Boltjes van EY: ‘Het mag niet zo zijn dat een regeling die een groot deel van de Nederlandse bevolking raakt, onbegrijpelijk is.’
Verschillende regels
De renteaftrek en de aftrekbeperking zijn twee verschillende regels in de belastingaanslag zijn belastingplichtigen in de hoogste belastingschijf zit. Die begint dit jaar vanaf €67.073. Op de ene regel staan het eigenwoningforfait (veronderstelde inkomsten uit de woning) en de kosten voor de eigen woning (hypotheekrente). Als dit een negatief saldo is, resteert het bedrag dat in aanmerking komt voor aftrek tegen 52%. Komt er door een kleine schuld ten opzichte van het forfait een positief saldo uit, dan biedt de wet-Hillen een extra aftrek, zodat een bijtelling achterwege blijft. De beperking van de hypotheekrenteaftrek staat hier los van. Op deze regel in de aanslag staat voor dit jaar een bijtelling van 2% van de betaalde rente, de aftrekbeperking die geldt voor 2017. In een voorbeeldsommetje illustreert FD waartoe dit kan leiden. Neem iemand die in 2017 over een deel van zijn inkomen 52% belasting afdraagt, €2000 hypotheekrente betaalt en een eigenwoningforfait heeft van €1950. Die mag €50 (€2000-€1950) aftrekken tegen 52% en krijgt €26 belastingvoordeel. Tegelijkertijd krijgt deze belastingplichtige wegens de aftrekbeperking een bijtelling van €40 (2% van €2000). Onder de streep resteert een belastingnadeel van €14 (€40 min €26).
Aftrek niet melden
Belastingplichtigen kunnen bijtelling wegens aftrekbeperking afwenden door af te zien van de aftrek, zei demissionair minister van Wonen Stef Blok bij de verdediging van het Woonakkoord in de Tweede Kamer. Boltjes daarentegen zegt in het FD dat het onverstandig is betaalde rente onvermeld te laten in de belastingaangifte. Demissionair staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën is van mening dat belastingbetalers verplicht zijn deze aftrekpost op te geven en heeft daarmee volgens Boltjes een sterke zaak. Achteraf bezwaar maken kan eventueel wel. De gedragseffecten van de oplopende aftrekbeperking zijn ongewist, zegt belastingadviseur Maaike Sips van PwC. Volgens haar wordt gedeeltelijk aflossen zo ontmoedigd, terwijl de politiek dat juist wil bevorderen. Ook het afsluiten van de verplichte annuïtaire hypotheek bij nieuwe woningleningen wordt minder aantrekkelijk, aldus Sips.
