Er zullen nog veel Luxleaks en de Panama en Paradise Papers volgen, voordat de gaten die belastingontwijking mogelijk maken, zijn gestopt. De Leidse promovendus Dirk Broekhuijsen ziet een globale aanpak om grensoverschrijdende belastingen eerlijk te verdelen voorlopig nog niet van de grond komen, zegt hij in het FD.
Broekhuijsen (foto) studeerde belastingrecht aan de Universiteit Leiden (LLM behaald in 2010) en rechten aan Durham University (LLM in 2011, cum laude). Donderdag promoveert Broekhuijsen, die sinds kort bij de Belastingdienst werkt. Hij onderzocht op welke manier dat aanpassingsproces zou kunnen worden versneld. Zijn onderzoek is zeer actueel, nu de OESO bezig is met een project over dit onderwerp in het kader van het BEPS-project (action 15: develop a multilateral instrument to modify bilateral tax treaties).
4000 bilaterale verdragen
Er bestaan wereldwijd ongeveer 4000 bilaterale belastingverdragen. Om dergelijke verdragen te laten aansluiten op huidige en toekomstige normen en waarden, zouden die stuk voor stuk moeten worden heronderhandeld. Vrijwel ondoenlijk. Pogingen om belastingopbrengsten uit winst via een wereldwijd verdrag te verdelen, stuitten bovendien op verzet van landen die daar nadeel van hebben. Het probleem van de dubbele belasting werd opgelost met een-op-eenverdragen tussen landen. Bij een multilateriaal verdrag is de verdeelsleutel een hindernis, omdat sommige landen vrezen belastinginkomsten te verliezen.
Spilfunctie
Het onderzoek van Broekhuijsen is brandactueel, nu Nederland recent weer op de korrel is genomen door andere landen vanwege z’n spilfunctie in ontwijkingsconstructies. Nederland dankt zijn aantrekkingskracht onder meer aan de circa honderd bilaterale belastingverdragen die het met andere landen heeft gesloten. Het stelsel van bilaterale verdragen loopt echter wel tegen zijn grenzen aan, aldus de promovendus. ‘Zonder multilaterale samenwerking neemt belastingconcurrentie tussen landen toe. Op lange termijn moeten we dan de winstbelasting afschaffen om aantrekkelijk te blijven. Een alternatief is dat landen veel antimisbruikbepalingen invoeren om ontwijking te voorkomen. Maar dan ontstaat voor bedrijven een onwerkbare situatie’, zegt hij in het FD.
Belastingtop
Broekhuijsen pleit voor multilateraal verdrag waarin staat hoe de internationale gemeenschap afspraken maakt over de belastingverdeling, zegt hij. Landen kunnen nadelen op korte termijn dan afzetten tegen voordelen van samenwerking op langere termijn. Hem staat een jaarlijkse internationale belastingtop voor ogen, naar analogie van de klimaattop. Alle landen moeten daar op voet van gelijkheid aan kunnen deelnemen.
