Als publicatie van rulings bijdraagt aan maatschappelijk vertrouwen, is het zeker de moeite waard. Dat schrijft emeritus hoogleraar fiscale economie Leo Stevens in het FD. Maar afspraken tussen bedrijven en fiscus staan volgens hem wel ten onrechte in een kwaad daglicht: ‘Rulings bevorderen rechtszekerheid en zijn zodoende uitdrukking van professionaliteit en slagvaardigheid van de Belastingdienst.’
Vanaf 1 juli gaat de Belastingdienst samenvattingen van rulings publiceren. Die regelingen komen ook in andere landen vaak voor, aldus Stevens. De publieke opinie heeft echter een negatief beeld: ‘Die zet rulings vooral in de kwade reuk van troebele samenspanning tussen multinationals en landelijke overheden ten koste van de ‘gewone’ belastingbetalers. Het ruling-beleid wordt beleefd als wetsontduikende, althans daar vervaarlijk dicht tegenaan schurkende praktijken, waarbij het machtige bedrijfsleven onder één hoedje speelt met de overheid.’
Een van de sterke punten
Stevens begrijpt dat staatssecretaris van Financiën Snel het Nederlandse ruling-beleid transparanter wil maken. ‘Dat vergt jongleren, want de mogelijkheid tot vooroverleg met de Belastingdienst is traditioneel een van de sterke punten van de Nederlandse belastingheffing. Het besef overheerst dat het beter is vooraf te overleggen dan achteraf te vechten over feiten en interpretaties. Dat is trouwens ook het principe van horizontaal (‘responsief’) toezicht, een vorm van samenwerking die stoelt op vertrouwen, wederzijds begrip en transparantie. Dat werkt bureaucratiedoorbrekend, versterkt de belastingmoraal en dient de privacybescherming, rechtszekerheid en -gelijkheid.’
Beter harmonisatie op EU-niveau
De publicatie van rulings moet vooral een eind maken aan ‘papieren’ constructies. ‘Maar zodra politici daadkracht willen tonen, neemt ook het risico toe dat de ene regeling over de andere heen buitelt en de oplopende administratieve lastendruk contraproductieve effecten oproept. Zo impliceert het verbod om fiscaal de meest gunstige weg te volgen het risico dat dit te legistisch en rigide wordt ingevuld. Belangrijker is op EU-schaal (of breder) een geharmoniseerd heffingsstelsel te ontwikkelen met duidelijke en geharmoniseerde, door de rechter toetsbare, criteria.’
Rulings bevorderen rechtszekerheid
Rulings hebben de functie om rechtszekerheid te bieden in nationale en internationale context. ‘Het is een misvatting te denken dat de wet steeds duidelijk is. De wetgever kan onmogelijk alle feiten en omstandigheden hebben voorzien. Maar intussen moeten bedrijven en mensen wel concrete beslissingen nemen. Duidelijkheid vooraf is vooral gewenst als de uitleg van de wet tot grote verschillen in effectieve belastingdruk kan leiden. Rulings bevorderen rechtszekerheid en zijn zodoende uitdrukking van professionaliteit en slagvaardigheid van de Belastingdienst.’
Voortschrijdend inzicht
Publicatie van fiscale afspraken versterkt het rechtsgevoel, aldus Stevens. Hij stipt wel aan dat de privacybescherming in het oog moet worden gehouden. Maar inhoudelijk vertoont het ruling-beleid geen gebreken, benadrukt hij, verwijzend naar een onderzoek uit februari vorig jaar. ‘Dat toch tot procedurele aanpassingen is besloten, vloeit voort uit voortschrijdend inzicht. Professionele toepassing van het recht is hooggespecialiseerd werk dat moet steunen op maatschappelijk vertrouwen. Als publicatie van rulings daartoe kan bijdragen, is dit zeker de moeite waard.’
Bron: FD.nl
