De Amerikaanse graanhandelaar Cargill heeft de afgelopen jaren tientallen miljoenen euro’s aan belasting ontweken via brievenbusfirma’s in Nederland en Luxemburg, meldt Trouw. Sinds 2020 gelden wetten die dat moeilijker moesten maken, maar die hebben geen effect. Experts krijgen hun vinger nog niet achter de nieuwe belastingtruc.
Cargill is de grootste graanhandelaar ter wereld en spint garen bij de oorlog in Oekraïne. Door de hoge graanprijzen is de omzet vorig jaar opgelopen tot een record van 165 miljard dollar. Volgens jaarverslagen die zijn gedeponeerd bij de Nederlandse en Luxemburgse Kamers van Koophandel is er bovendien voor een fors bedrag aan belasting in eigen zak gehouden. Dat zou anders zijn betaald aan de VS en de andere landen waar Cargill dochters heeft.
‘Zeer mysterieus’
Daarmee lijken de internationale ATAD2-regels die belastingontwijking onmogelijk moeten maken, te falen. Die regels zijn in 2020 ingevoerd om in elk geval de zogeheten CV/BV-structuur te dwarsbomen. Daarmee konden Amerikaanse bedrijven hun buitenlandse winsten via een Nederlandse BV wegsluizen naar een bijbehorende CV, waar de winst vervolgens niet werd belast. Cargill heeft die route verlegd: buitenlandse winsten gaan nu vanuit de Nederlandse BV naar een Luxemburgse brievenbusfirma, die geen belasting betaalt over de honderden miljoenen euro’s aan winst.
Waarom dat is, is niet bekend; ook experts die door Trouw zijn gevraagd naar de jaarcijfers te kijken, kunnen niet verklaren waarom de winst niet is belast. ‘Zeer mysterieus’, noemen de Leidse hoogleraar belastingrecht Jan van de Streek en zijn promovendus Josephine van der Have het. Volgens Vincent Kiezebrink, onderzoeker bij Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (Somo), gaat het om een nieuwe ontwijkingsstructuur die voor buitenstaanders nog niet helemaal duidelijk is. ‘Onderzoekers lopen altijd jaren achter op de praktijk.’
Europarlementariër Paul Tang (PvdA) pleit voor nader onderzoek. De EU komt binnenkort wel met een nieuwe wet die de belastingvoordelen voor brievenbusfirma’s beperkt.
Verdragen zitten Mozambique dwars
Overigens grijpt ook Mozambique, één van de armste landen ter wereld, naast honderden miljoenen belastinggeld sinds er meerdere gasvelden zijn ontdekt ontdekt. Energiegiganten als Total en Eni geven handenvol geld uit om het gebied te exploiteren. Maar die investeringen komen niet ten goede aan Mozambique: het geld verdwijnt via brievenbusmaatschappijen in landen als Mauritius en de Verenigde Arabische Emiraten. Die hebben namelijk lang geleden belastingverdragen gesloten met het Afrikaanse land, waardoor de oliebedrijven profiteren van belastingvoordelen en zo’n 315 miljoen in de zak kunnen houden.
Bron: Trouw
