Bij vijf van de acht door de Eerlijke Bankwijzer onderzochte Nederlandse banken blijft beleid voor aanpak van belastingontwijking door zakelijke klanten onvoldoende. ABN Amro, ING, Rabobank, bunq en NIBC scoren een 5 of lager. De Eerlijke Bankwijzer is een keurmerk van ngo’s waaronder Amnesty International, Oxfam Novib en Milieudefensie.
De vijf grootbanken vragen de bedrijven die zij financieren bijvoorbeeld niet om openheid over hun belastingbetalingen, afspraken met belastingautoriteiten of rapportages voor elk land waarin zij actief zijn. Daarnaast verwachten ze niet van deze bedrijven dat ze een systeem hebben om direct actie te ondernemen als medewerkers of toeleveranciers zich schuldig maken aan belastingontwijking of zelfs ontduiking. Alleen Van Lanschot Kempen (score 6) en de Volksbank (score 9) verbeterden hun beleid op belastingen. Bunq zit in een overgangsfase van bedrijfsmodel waardoor beleid (tijdelijk) verslechterde.
Strenger dan wet
De Eerlijke Bankwijzer kijkt zowel naar het fiscaal gedrag van de banken zelf als dat van hun zakelijke klanten. Hierbij is de Bankwijzer strenger dan wat wettelijk verplicht is. Het uitgangspunt is dat banken van de door hen gefinancierde bedrijven moeten verlangen dat die voor het grote publiek openheid van zaken geven over hun belastingen. Op de website eerlijkegeldwijzer.nl kunnen klanten digitaal een klacht indienen tegen banken. ‘Volgens het Tax Justice Network lopen overheden door belastingparadijzen jaarlijks zo’n 255 miljard dollar aan belastinginkomsten mis’, meldt de website. ‘De OECD schat dat ontwikkelingslanden op deze manier jaarlijks meer dan het driedubbele van de verkregen ontwikkelingshulp aan belastinginkomsten mislopen.’
ING hekkensluiter
Uit het nieuwe beleidsonderzoek van de Eerlijke Bankwijzer blijkt verder dat het beleid op zeven duurzaamheidsthema’s vooral bij kleinere banken, zoals NIBC en Van Lanschot Kempen, verbeterd is. Dit geldt niet voor de grootbanken ING en ABN Amro. Bij ABN Amro dalen de scores, met uitzondering van gendergelijkheid. Deels komt dat doordat de bank achterblijft met het ontwikkelen van nieuw duurzaamheidsbeleid in lijn met internationale afspraken en verdragen. ABN Amro blijft lage scores houden op de thema’s belastingen (score 3), dierenwelzijn (score 5), en klimaatverandering (score 4). Op gender heeft ABN Amro zich ingespannen om intern de gendergelijkheid te verbeteren, maar er blijft nog veel ruimte voor verbetering door bv van bedrijven te vragen dat ze een nultolerantie beleid hebben ten aanzien van gender-gerelateerd geweld op de werkplek. Ook blijft ABN Amro goed scoren op het thema mensenrechten (score 8).
ING blijft hekkensluiter met 5 onvoldoendes op belastingen (score 4), gender (score 4), dierenwelzijn (score 5), wapens (score 5), klimaatverandering (score 5). Enkel op klimaat en gender maakte ING een paar kleine beleidsstappen, maar onvoldoende om boven een score 5 uit te komen.
Volksbank
De Volksbank en Triodos hebben het beste bankbeleid op duurzaamheid van alle onderzochte banken. Zij scoorden gemiddeld een 9 respectievelijk een 8 voor hun beleid op de 7 onderzochte duurzaamheidsthema’s. Triodos, die al goed beleid heeft op verschillende thema’s, behaalde een hogere score vanwege aangescherpt beleid op gendergelijkheid, die ging van een score 4 naar score 5. De Volksbank haalde 2 hogere scores op belastingen (score 9) en klimaatverandering (score 10).
