Geen vpb-plicht voor stichting keurmerk fysiotherapie

Een stichting of vereniging is niet vennootschapsbelastingplichtig voor zover er niet aan het economische verkeer wordt deelgenomen. Recent heeft de rechter een uitspraak gedaan waarin geoordeeld werd dat geen sprake was van deelname aan het economische verkeer, omdat prestaties binnen een besloten kring werden geleverd. Er is weinig rechtspraak over wanneer activiteiten binnen een besloten kring plaatsvinden, daarom is deze uitspraak een nuttige toevoeging voor de praktijk. De uitspraak is een bevestiging van wat de rechter in eerdere uitspraken al beslist heeft.

Stichting keurmerk fysiotherapie (hierna: de stichting) houdt een kwaliteitsregister bij voor fysiotherapeuten en fysiotherapiepraktijken. Fysiotherapeuten en fysiotherapiepraktijken kunnen zich inschrijven in het kwaliteitsregister. Om ingeschreven te worden moet aan bepaalde kwaliteitseisen voldaan zijn. De stichting toetst of aan die criteria is voldaan. Voor het jaar 2018 heeft de Belastingdienst een aangiftebiljet uitgereikt en is uiteindelijk een aanslag vennootschapsbelasting opgelegd naar een belastbaar bedrag van € 263.523. In geschil was of de stichting vennootschapsbelastingplichtig is.

Toetreden beperkt voor deelnemers waardoor sprake is van een besloten kring

De rechtbank Gelderland oordeelde uiteindelijk dat  de stichting niet vennootschapsbelastingplichtig is.  De rechtbank komt tot de conclusie dat de stichting alleen activiteiten verricht binnen een besloten kring. Daarvoor is het volgende van belang. Vast staat dat toetreding tot het deelnemersbestand beperkt is tot een bepaalde, aan specifieke kenmerken gebonden groep. Alleen fysiotherapeuten of rechtspersonen met activiteiten op het gebied van fysiotherapie kunnen zich aanmelden als deelnemer. Daarnaast is toetreding tot het deelnemersbestand niet eenvoudig en gebonden aan specifieke voorwaarden vanwege de kwaliteitsregeling. De stichting heeft ter zitting verder verklaard dat de helft van de potentiële deelnemers wordt afgewezen, omdat zij niet voldoen aan de kwaliteitseisen. Ook heeft de stichting ter zitting verklaard dat deelnemers aan de kwaliteitseisen moeten blijven voldoen om deelnemer te blijven en dit voortdurend wordt gecontroleerd via peer reviews, het aanleveren van data en visitaties. Gelet op deze omstandigheden kan de kring van (potentiële) deelnemers niet of nauwelijks wijzigen – althans niet zonder statutenwijziging – en is deze daarmee begrensd en bepaalbaar.

Dat de stichting in 2018 2.988 deelnemers had en het deelnemersbestand is gegroeid, maakt dit oordeel niet anders. De grootte van het deelnemersbestand zegt namelijk niets over de beslotenheid daarvan.

Individueel profijt leidt niet direct tot vennootschapsbelastingplicht

De Belastingdienst had nog ingebracht dat de deelnemers individueel profijt hebben van het keurmerk en dat er daarom sprake is van deelname aan het economische verkeer. De rechter heeft hierover geoordeeld dat in het algemeen zal gelden dat personen of instellingen alleen deelnemer zullen worden als daar een zeker voordeel tegenover staat. Dat ook derden kunnen meeliften bij de prestaties van de stichting, wil nog niet zeggen dat er daarmee prestaties buiten de interne kring van deelnemers worden geleverd.

In deze uitspraak heeft de rechter geoordeeld dat het verrichten van activiteiten binnen de eigen kring niet tot vennootschapsbelastingplicht leidt. Deze uitspraak ligt in lijn met twee eerdere uitspraken van het Hof Amsterdam waarin ook werd geoordeeld dat voor het verrichten van activiteiten binnen de eigen kring dat niet tot vennootschapsbelastingplicht leidt.

Eén uitspraak ging om een vereniging die zich bezighield met de uitwisseling van algemene kennis en ervaring, het bevorderen van de onderlinge contacten en samenwerking tussen Nederlandse bedrijven en instellingen, almede het behartigen van de belangen van de leden van de vereniging ten aanzien van de bedrijfstelecommunicatiefaciliteiten. Omdat er geen sprake was van deelname aan het economische verkeer, was er geen sprake van vennootschapsbelastingplicht.

In de andere uitspraak ging het om de vereniging voor estate-planners. Daar oordeelde de rechter dat de vereniging vennootschapsbelastingplichtig was voor het organiseren van een jaarlijks congres en de opleiding tot estate-planner. Dit omdat ook niet-leden toegang hadden tot het congres en de opleiding. Voor de activiteiten waar alleen leden toegang toe hadden, was geen sprake van deelname aan het economische verkeer en daarmee geen vennootschapsbelastingplicht. Het ging om cursussen, bijeenkomsten voor collegiaal overleg waarvan de resultaten buiten de vennootschapsbelastingheffing blijven.

Doelstelling om zo groot mogelijke groep ondernemers te bereiken leidt tot vpb-plicht

In een uitspraak over een stichting die een CO2-prestatieladder beheert oordeelt de rechter in 2020 juist dat wel sprake is van deelname aan het economische verkeer, omdat de stichting erop gericht is om een zo groot mogelijke groep ondernemers te bereiken. Dat de kring van potentiële leden onbegrensd en onbepaalbaar is. Daarmee is geen sprake van een besloten kring.

Uiteindelijk kan op basis van de rechtspraak geconcludeerd worden dat als binnen de eigen kring gepresteerd wordt er geen sprake is van vennootschapsbelastingplicht op het moment dat het toetreden als lid aan zodanige eisen verbonden is, dat deelname niet eenvoudig is. Voor de leden van de vereniging van estate-planners geldt dat ze eerst de opleiding met succes moeten hebben afgerond om lid te kunnen worden. Voor de stichting Keurmerk Fysiotherapie geldt dat aangesloten fysiotherapeuten aan bepaalde kwaliteitseisen moeten voldoen. Daarop worden ze getoetst en niet iedere fysiotherapeut komt door de toetsing heen. Ook tijdens de periode dat het keurmerk gevoerd wordt, kunnen ze getoetst worden of nog aan de kwaliteitseisen voldaan wordt. Het totale aantal leden/aangesloten partijen is dan weer geen criterium dat relevant is bij de beoordeling van de vennootschapsbelastingplicht.

Mr. Ewoud de Ruiter is belastingadviseur bij 3RRR Belastingadviseurs.