Minister van Gennip van SZW heeft onlangs toegelicht hoe het staat met de voortgang van de handhaving op arbeidsrelaties door de Belastingdienst en het opheffen van het handhavingsmoratorium.
De Belastingdienst is bezig met het ontwikkelen van middelen om de handhaving te versterken en verbeteren. Daarnaast heeft het demissionaire kabinet de ambitie om vanaf 2025 het zogeheten ‘handhavingsmoratorium’ op te heffen. In 2024 bereidt de Belastingdienst, in samenwerking met de markt, zich hier op voor. Met ingang van 1 januari 2026 moet de handhaving op het onderwerp weer vorm krijgen binnen de reguliere handhavingsplannen van de Belastingdienst.
Bedrijfs- en boekenonderzoeken
In het kader van het versterken en verbeteren van de handhaving worden bedrijfs- en boekenonderzoeken gedaan, ook in de sectoren zorg, onderwijs en kinderopvang.
De motie Kathmann-Westerveld verzoekt het kabinet om – als tussenstap richting het opheffen van het handhavingsmoratorium – naast risicogerichte inzet in ieder geval handhavingsactiviteiten op te starten in de sectoren zorg, onderwijs en kinderopvang en de Kamer hierover te informeren. Met onderstaande informatie wordt de motie afgedaan, alsmede de motie Palland, de motie Smals/Romke de Jong en de toezegging aan het lid Romke de Jong.
Risicogericht handhavingsactiviteiten uitvoeren
Voorop staat dat de Belastingdienst niet sectorspecifiek, maar risicogericht handhavingsactiviteiten uitvoert. Met het versterken en verbeteren van de handhaving en met de inzet van 80 fte worden bedrijfs- en boekenonderzoeken gedaan, ook in de sectoren zorg, onderwijs en kinderopvang.
Ter uitvoering van de motie Palland rapporteert de staatssecretaris van Financiën bij deze brief over de voortgang van de handhaving over de periode november 2022 tot en met december 2023.
Voortgang producten op handhaving op arbeidsrelaties
| 2022 | 2023 | |||||
| totaal | onderhanden | afgedaan | totaal | onderhanden | afgedaan | |
| Bedrijfsbezoeken | 326 | 141 | 185 | 664 | 268 | 396 |
| Boekenonderzoeken | 202 | 163 | 40 | 243 | 182 | 61 |
| Aanwijzingen | 12 | 14 | ||||
| Modelovereenkomsten | 415 | 324 | ||||
| Verzoeken verzekeringsplicht | 436 | 355 |
De Belastingdienst heeft voor 2023 de beoogde inzet van 80 FTE gehaald.
Meer effecten bereikt
Naast de geregistreerde bedrijfsbezoeken, boekenonderzoeken, gegeven aanwijzingen en afgegeven beschikkingen verzekeringsplicht zijn er meer effecten bereikt die als resultaat kunnen worden gekwalificeerd maar die niet afzonderlijk geregistreerd worden.
Het betreft het geven van informatie, uitleg of voorlichting/toelichting door loonheffing-specialisten tijdens bedrijfsbezoeken met als doel de betrokken opdrachtgever te ondersteunen bij het juist kwalificeren van de arbeidsrelatie(s) door het goed toepassen van de fiscale regels.
Ten tweede gaat het om compliante opdrachtgevers die na een bedrijfsgesprek vrijwillig ertoe overgaan de beheersing van hun interne processen op de inhuur van arbeidskrachten te versterken. Daardoor wordt het risico op het onjuist kwalificeren van de arbeidsrelatie gemitigeerd, mede op grond van het besef dat zij daarvoor als eerste verantwoordelijk zijn.
Ten derde gaat het om opdrachtgevers die er na een ingesteld boekenonderzoek van overtuigd zijn dat arbeidsrelaties die in eerste aanleg gekwalificeerd werden als werken buiten dienstbetrekking, gekwalificeerd dienen te worden als werken binnen dienstbetrekking. Zij gaan de betreffende arbeidsrelaties vervolgens, zonder het geven van een aanwijzing, in de loonadministratie opnemen.
Fouten voorkomen
De Belastingdienst wil dat mensen zoveel mogelijk uit zichzelf hun verplichtingen nakomen, zonder kostbare, dwingende acties. Daarom richt de uitvoerings- en handhavingsstrategie van de Belastingdienst zich meer op het voorkomen van fouten, dan op het achteraf corrigeren van aangiften. Hiervoor zet de Belastingdienst een groot aantal instrumenten in: van dienstverlening tot en met strafrechtelijk ingrijpen.
Handhavingsplan arbeidsrelaties tranche 2024
Het Handhavingsplan arbeidsrelaties tranche 2024: “Op weg naar opheffing van het handhavingsmoratorium” wordt op de website van de Belastingdienst gepubliceerd. Daarmee geeft de staatssecretaris van Financiën opvolging aan de toezegging aan het lid Romke de Jong.
Inhuren zelfstandigen binnen Rijksoverheid of gemeentes
De motie Romke de Jong/Smals heeft betrekking op het uitsluitend inhuren van zelfstandigen binnen de Rijksoverheid en Nederlandse gemeentes via tussenpersonen. In reactie hierop geldt dat er geen signalen zijn waaruit blijkt dat binnen de Rijksoverheid of gemeenten beleid bestaat waardoor zzp’ers alleen via of met tussenkomst van een derde partij worden ingehuurd.
Om te voldoen aan de Aanbestedingswet, zal bij grotere contracten inhuur vooral via raamcontracten met tussenpersonen plaatsvinden. Hierop schrijven vooral leveranciers in die een breder aanbod kunnen bieden, zowel in aantallen als in expertisegebieden. Dit laat onverlet dat zzp’ers ook nog steeds rechtstreeks kunnen worden ingehuurd.
Kamerbrief voortgang werkprogramma PNIL januari 2024
Nadere toelichting op motie rapporteren voortgang handhaving op arbeidsrelaties
Nadere reactie op motie inhuur zzp’ers via derde partij
Schijnzelfstandigheid en Wet DBA op Belastingdienst.nl
