Corporaties betaalden de afgelopen jaren ongeveer € 700 miljoen vennootschapsbelasting per jaar. “De komende jaren verdubbelt het en gaat het naar maar liefst € 1,5 miljard in 2029”, zo waarschuwt de corporatiekoepel Aedes. “Dat gaat ten koste van de hoognodige investeringen die corporaties kunnen doen om de woningnood te bestrijden.” Aedes maakt van de gelegenheid gebruik om de formerende partijen op te roepen om de vennootschapsbelasting voor corporaties af te schaffen. Die oproep is al enkele malen eerder gedaan.
ATAD zit in de weg
De boosdoener is de Europese anti-belastingontwijkingsrichtlijn ATAD, die maakt dat corporaties veel minder rente mogen aftrekken. “Elke euro aan extra rente is niet langer aftrekbaar. ATAD raakt corporaties extra hard omdat zij zijn aangewezen op financiering met vreemd vermogen.” En dat terwijl juist was afgesproken dat corporaties de komende jaren fors gaan investeren in woningbouw. Meer bouwen betekent meer lenen en dus meer belasting betalen, zo berekende Aedes. “Deze belasting werkt daardoor juist als een boete op de hoognodige investeringen van corporaties. Ter illustratie: voor de uitvoering van de Nationale Prestatieafspraken moeten corporaties € 60 miljard lenen. Inmiddels is de totale schuldenlast van de sector hoger dan € 100 miljard. De nieuwe leningen brengen jaarlijks op termijn € 460 miljoen extra aan Vpb/ATAD met zich mee. Zodoende komen door Vpb en ATAD de afgesproken volkshuisvestelijke doelen onder druk. Dat kan Nederland zich bij deze woningnood niet permitteren.”
De impact van ATAD is fors toegenomen van ongeveer 30% van de Vpb-last twee jaar geleden naar meer dan 50% in 2025. De komende jaren loopt de ATAD op tot ruim € 628 miljoen in 2029. Per woning betalen corporaties ieder jaar gemiddeld € 328 aan Vpb en dat stijgt naar € 654 in 2029, zo becijferde de corporatievereniging. “Globaal van een halve maand huur per woning naar een hele.”
Wezensvreemd
Er zijn al (fiscale) maatregelen toegezegd die corporaties moeten helpen om op de lange termijn financieel gezond te blijven. “Wat Aedes betreft kunnen deze maatregelen niet langer op zich laten wachten”, zegt voorzitter Liesbeth Spies. “Het afschaffen van de Vpb staat gelijk aan zo’n € 40 miljard investeringsruimte. Daarvan kunnen ongeveer 150.000 sociale huurwoningen gebouwd worden.” Aedes vindt dat het principieel onjuist is dat maatschappelijke ondernemingen zonder winstoogmerk winstbelasting betalen. “Daarnaast is ATAD bedoeld om belastingontwijking van multinationals tegen te gaan, waarmee de belasting helemaal wezensvreemd is voor corporaties.”
