De fiscus werkt in het gepubliceerde standpunt een praktijkcasus uit waarin een ouder een appartement van €100.000 schenkt aan een kind van 36 jaar. Het kind gaat er zelf wonen en betaalt daardoor 2% overdrachtsbelasting, oftewel €2.000.
Droste-effect
Centraal staat de vraag hoe de schenkbelasting moet worden berekend wanneer de schenker die belasting ook nog eens voor eigen rekening neemt (een schenking ‘vrij van recht’). Volgens de kennisgroep ontstaat dan een zogenoemd Droste-effect. De verschuldigde schenkbelasting vormt namelijk zelf opnieuw een belastbare schenking, omdat de ontvanger die belasting niet hoeft te betalen. Daardoor moet de belasting steeds opnieuw worden herberekend totdat de uitkomst stabiliseert. Sinds een wetswijziging in 2006 gebeurt die berekening volledig rekenkundig en is de bijtelling niet langer beperkt tot alleen de eerste belastingschijf, schrijft de fiscus.
Samenloop belastingen
Bij schenkingen van vastgoed speelt daarnaast een tweede complicatie: de samenloop van schenkbelasting en overdrachtsbelasting. Normaal gesproken mag overdrachtsbelasting die is betaald over hetzelfde bedrag waarover ook schenkbelasting verschuldigd is, in mindering worden gebracht op de schenkbelasting. Volgens de kennisgroep moet met die verrekening ook rekening worden gehouden in de vrij-van-recht-berekening. Dat leidt ertoe dat niet alleen de schenkbelasting, maar ook de verrekening van overdrachtsbelasting in iedere nieuwe rekenschakel opnieuw moet worden aangepast.
Belasting loopt op
In de voorbeeldcasus bedraagt de initiële schenking €100.000. Na aftrek van de jaarlijkse vrijstelling van €6.633 resteert aanvankelijk een belast bedrag van €93.367. Daarover is €9.337 schenkbelasting verschuldigd. Omdat ook overdrachtsbelasting is betaald, mag €1.867 worden verrekend. Daardoor resteert in de eerste berekening €7.469 aan schenkbelasting. Vervolgens begint het Droste-effect: de door de schenker betaalde belasting vormt opnieuw een belastbare verkrijging. Daardoor stijgt de verschuldigde schenkbelasting in opeenvolgende stappen van €8.207 naar €8.280 en uiteindelijk €8.288. Volgens de kennisgroep hoeft daarna niet verder te worden gerekend, omdat de uitkomst stabiliseert.
Ga hier naar het standpunt.
