Aanleiding voor het standpunt was de vraag of artikel 43 AWR ook geldt bij het faillissement van een rechtspersoon. In het artikel staat dat de fiscale bevoegdheden en verplichtingen van ‘iemand die in staat van faillissement is verklaard’ door de curator kunnen worden uitgeoefend en nagekomen. De inspecteur wilde weten of onder ‘iemand’ behalve een natuurlijk persoon ook een rechtspersoon valt.
Ook rechtspersoon
Volgens de kennisgroep is dat het geval. Zowel natuurlijke personen als rechtspersonen kunnen volgens de Faillissementswet in staat van faillissement worden verklaard. Bovendien staat een rechtspersoon op grond van artikel 2:5 BW wat het vermogensrecht betreft in beginsel gelijk aan een natuurlijk persoon. Daaruit volgt volgens de kennisgroep dat artikel 43 AWR ook van toepassing is op de curator van bijvoorbeeld een failliete bv. De curator mag fiscale bevoegdheden van de failliete onderneming uitoefenen en verplichtingen namens haar nakomen. Als de Belastingdienst daarom vraagt, is de curator daartoe ook gehouden.
Informatie verstrekken
Dat kan onder meer gevolgen hebben voor de informatieplicht tegenover de fiscus. De kennisgroep verwijst naar vakliteratuur waarin wordt beschreven dat een curator op grond van de artikelen 43 en 47 AWR desgevraagd gegevens, inlichtingen en administratie aan de inspecteur moet verstrekken. Daarbij geldt volgens de aangehaalde literatuur wel dat niemand tot het onmogelijke is gehouden. Beschikt de curator nog niet over de gevraagde gegevens, dan kan hij aangeven dat die informatie in dat stadium van het faillissement nog niet bekend is. Het niet of onjuist nakomen van de informatieverplichtingen kan fiscale gevolgen hebben.
Aangifte doen
Artikel 43 AWR kan ook een rol spelen bij het doen van belastingaangifte. Uitgangspunt blijft dat de failliete rechtspersoon zelf belastingplichtig is. De curator neemt die hoedanigheid niet over. Wel kan de curator de fiscale verplichtingen namens de failliet nakomen en kan de inspecteur hem op grond van artikel 43 AWR verplichten dat te doen. De kennisgroep wijst daarbij op de wetsgeschiedenis. Daaruit blijkt volgens de Belastingdienst dat de regeling juist is bedoeld om wettelijke vertegenwoordigers, curatoren en bewindvoerders in belastingzaken namens degene die zij vertegenwoordigen te laten handelen.
Hoge Raad
Ook bestaande rechtspraak ondersteunt die uitleg. De Hoge Raad oordeelde in 2004 in een zaak over een failliete bv dat na het faillissement zowel de curator als de bestuurder bevoegd kon zijn om namens de vennootschap bezwaar te maken tegen belastingaanslagen. In de voorafgaande procedure had het gerechtshof al geoordeeld dat de curator op grond van artikel 43 AWR zelfstandig bezwaar kon maken en dat bezwaar ook weer kon intrekken.
De kennisgroep concludeert daarom dat een failliete rechtspersoon valt onder het begrip ‘iemand die in staat van faillissement is verklaard’ in artikel 43 AWR. De bepaling is daarmee ook van toepassing op de curator van een failliete rechtspersoon.
Ga naar het standpunt.
