De loonstrook is binnenkort geen puzzeltje meer, vol merkwaardige afkortingen die de meeste werknemers niet doorgronden. Kamerleden Steven van Weyenberg (D66) en Dennis Wiersma (VVD) hebben het kabinet gevraagd te onderzoeken op welke manier de verschillende componenten van de loonsom inzichtelijk gemaakt kunnen worden op hun loonstrook, maandelijks of jaarlijks. Hun motie, die leunt op een idee van econoom Robin Fransman, is aangenomen.
Wie €3.000 brutoloon afspreekt met zijn werkgever, verdient eigenlijk €4.000. Die €1.000 euro extra zijn de werkgeverslasten en werknemers weten niet wat daar precies mee gebeurt. De werknemer ziet op zijn loonstrook de bedragen die de werkgever heeft overgemaakt aan loonheffing (=loonbelasting en de premies voor de volksverzekeringen AOW, Anw en de Wlz) en een deel van de pensioenpremie. Maar een groot deel staat niet op het overzicht: de heffing Zvw, aan de fondsen voor de WIA en de WW (bij ambtenaren UFO), hoe hoog de pensioenpremie echt is (premie OP, NP, AAOP, VPL) en wat er nog aan zaken als het individueel keuzebudget (ikb) wordt uitgegeven.
Onzichtbare belastingen
‘Wettelijk is bepaald dat de werkgevers dit deel verplicht afdragen aan het collectief, zodat we met dat geld collectief dingen kunnen regelen. Daar is op zich niks mis mee, wel gek is dat werknemers dat deel niet zien’, aldus Fransman. En volgens de econoom heeft dat zo zijn voordelen voor degenen die dat geld uitgeven. ‘Die onzichtbaarheid stelt de overheid in staat om onzichtbare belastingen te heffen, en het stelt werkgevers en vakbonden in staat om uw arbeidsbeloning te verdelen zonder dat u er goed zicht op heeft.’
Fransman vindt het belangrijk dat werknemers hun loonstrook kunnen begrijpen. ‘Niet alleen om te laten zien hoeveel geld het kost, maar ook omdat we er veel voor terugkrijgen. Pensioen, uitkering bij ziekte, werkloosheid en arbeidsongeschiktheid en natuurlijk de zorg.’ een op feiten gebaseerd gesprek voor een betere toekomst, aldus een website van de Argumentenfabriek waar Fransman aan meewerkte.
