Naast de winstbestemmingseis, die voorschrijft dat de opbrengsten uit de zorgverlening alleen aangewend mogen worden voor de zorg of een algemeen maatschappelijk belang, mogen er uitsluitend of nagenoeg uitsluitend zorgwerkzaamheden worden verricht. Dat betekent dat de werkzaamheden voor minimaal 90% uit zorgwerkzaamheden moeten bestaan.
Werkzaamhedeneis
Om aan de werkzaamhedeneis te kunnen voldoen is vereist dat het lichaam nagenoeg uitsluitend werkzaamheden verricht welke bestaan uit ‘het genezen, verplegen of verzorgen van zieken, kraamvrouwen, mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking, wezen of ouderen die niet zelfstandig kunnen wonen’. In de praktijk is de vraag opgekomen wat in dit verband moet worden verstaan onder het begrip ‘genezen, verplegen en verzorgen’.
Welke zorg kwalificeert voor de zorgvrijstelling vpb?
Een vorm van zorg waarvan de vergoeding voortvloeit uit het basispakket Zvw of de Wlz kwalificeert voor de zorgvrijstelling vpb. Of zorg die wordt verleend op basis van de Wpg, of een algemene maatwerkvoorziening als bedoeld in de WMO 2015 (zogenaamde collectief gefinancierde zorg). Belangrijk is dat niet alle vormen van zorg die onder de collectief gefinancierde zorg vallen ook kwalificeren als zorg onder de zorgvrijstelling als bedoeld in de Wet Vpb. Zo valt medicijnverstrekking door apotheken er niet onder.
Preventie
Werkzaamheden die zijn gericht op de preventie van ziekten vallen niet onder het begrip ‘genezen, verplegen en verzorgen’ in de zin van de zorgvrijstelling. Op dit uitgangspunt bestaan de volgende twee uitzonderingen:
- geïndiceerde en zorggerelateerde preventiewerkzaamheden die plaatsvinden in het kader van de behandeling van medische klachten of aandoeningen en die zijn opgenomen in het basispakket van de Zvw; en
- zorggerelateerde en geïndiceerde preventie die plaatsvindt op grond van de Wlz; kwalificeren eveneens voor de werkzaamhedeneis.
Kwalificerende zorgwerkzaamheden
Het beleidsbesluit noemt een lijst met kwalificerende zorgwerkzaamheden. Voor thuiszorgorganisaties zal beoordeeld moeten worden in hoeverre de werkzaamheden kwalificeren. Werkzaamheden die gericht zijn op de preventie van ziekten kwalificeren niet. Het gaat bijvoorbeeld om een cursus stoppen met roken of activiteiten op het gebied van jeugdzorg. Een zorginstelling zal na moeten gaan welk deel van de werkzaamheden niet kwalificeren en of dit de toepassing van de zorgvrijstelling niet in gevaar brengt.
Jeugdzorg
Het beleidsbesluit besteedt geen aandacht aan de jeugdzorg. Door de gewijzigde financiering van de Jeugdzorg, kan er sprake zijn van vennootschapsbelastingplicht. Dit omdat de door de gemeente met de jeugdzorginstellingen gesloten financieringsovereenkomsten mogelijk niet voldoen aan de voorwaarden genoemd in het subsidiebesluit voor de vennootschapsbelasting. Momenteel vindt er al langere tijd overleg plaats om te bepalen welke werkzaamheden kwalificeren voor de vrijstelling. Dit kan betekenen dat een zorginstelling afscheid zal moeten nemen van bepaalde werkzaamheden, wil men de zorgvrijstelling vennootschapsbelasting niet verliezen.
Nagenoeg uitsluitend
Er is geen voorgeschreven regel om aannemelijk te maken dat aan het nagenoeg uitsluitend criterium (minimaal 90%) wordt voldaan bij de zorgverlening (bijvoorbeeld omzet, winst, fte of zorguren). Als er meer dan 10% niet kwalificerende werkzaamheden worden verricht, betekent dat het lichaam vennootschapsbelastingplichtig is. Het is aan de dagelijkse praktijk overgelaten om van geval tot geval een toetsingsmaatstaf te kiezen. Zowel van de belastingplichtige als van de Belastingdienst mag een invulling naar redelijkheid worden verwacht.
Handen aan het bed-eis
Zoals hiervoor al is geschreven, moet het lichaam voor ten minste 90% kwalificerende zorgwerkzaamheden als bedoeld in de zorgvrijstelling verrichten. Het lichaam moet hierbij verplicht zijn om de zorgwerkzaamheden rechtstreeks ten opzichte van de zorgvragers te verrichten. Het lichaam moet de werkzaamheden zelf verrichten, daarvoor is overigens niet verplicht dat al het personeel in loondienst is van de zorgverlener. Inhuur van personeel is hierbij mogelijk. Met zorg samenhangende werkzaamheden van administratieve en organisatorische aard onder het bereik van de vrijstelling te brengen in de situatie waarin de kwalificerende zorgwerkzaamheden niet door het lichaam zelf worden verricht. Een topstichting met daarin slechts bestuurlijke activiteiten voldoet daarom niet aan de werkzaamhedeneis.
Tot slot
Met het nieuwe beleidsbesluit worden er een aantal voor de dagelijkse praktijk belangrijke verduidelijkingen gedaan voor de toepassing van de zorgvrijstelling. Helaas wordt de toepassing van de zorgvrijstelling ook beperkt door preventieve zorgwerkzaamheden uit te sluiten. Dit zal tot een lastenverzwaring leiden voor de zorginstellingen, die zullen moeten monitoren wat de omvang van de verschillende zorg- en niet-kwalificerende zorgwerkzaamheden. Met het risico de zorgvrijstelling vpb te verliezen.
Ewoud de Ruiter is fiscaal jurist en directeur van 3RRR Belastingadviseurs bv.
