De Belastingdienst komt onder extern toezicht. Staatssecretarissen Vijlbrief en Van Huffelen hebben opdracht gegeven voor de oprichting van een inspectie die toeziet op de onderdelen Belastingdienst, Toeslagen en Douane.
Financiën had de inrichting van het externe toezicht in juli al aangekondigd. Na advies van drie deskundigen is besloten een inspectie op te zetten voor drie domeinen. ‘Op korte termijn gaat een kwartiermaker aan de slag die een inspectie in oprichting gaat opbouwen’, schrijven beide bewindslieden in een brief aan de Tweede Kamer.
Burgerperspectief onderbelicht
Het advies, getiteld ‘Toezicht als tegenkracht’, stelt onder meer dat het burgerperspectief op kwaliteit van de publieke dienstverlening nu onderbelicht is. ‘De domeinen belastingen, toeslagen en douane verdienen een externe toezichthouder als tegenkracht die structurele en incidentele problemen in de kwaliteit van de dienstverlening kan signaleren, onderzoeken en agenderen.’ De deskundigen adviseren een zware vorm van extern toezicht in de vorm van een inspectie. ‘Een inspectie die zich niet zal beperken tot de uitvoerende diensten alleen, maar zich zal richten op de uitvoering door de diensten, de taakformulering door opdrachtgevers en de sturing door de eigenaar op de kwaliteit en continuïteit van uitvoering.’ Extern toezicht kan een meerwaarde hebben door, op zijn minst tijdelijk, de veranderprocessen bij de drie domeinen te ondersteunen en te bespoedigen.
Geen wonderolie
De staatssecretarissen denken niet dat extern toezicht direct alles oplost: ‘Wij erkennen met de deskundigen dat extern toezicht geen wonderolie is dat alle huidige en toekomstige problemen kan oplossen of voorkomen. Het rapport benadrukt dat daarvoor allereerst nodig is dat de interne checks and balances, cultuur en informatievoorziening binnen de diensten op orde zijn. Ook de informatie-uitwisseling en het relatiebeheer binnen de driehoek behoeven nog veel verbetering om te komen tot een samenwerkingsrelatie gebaseerd op wederzijds vertrouwen. Onze ambitie is gericht op het beter laten functioneren van de diensten en het oplossen van deze knelpunten.’ De inspectie moet eind 2021 van start kan gaan.
Nog geen fiscale ombudsman
Over de instelling van een ombudsman voor fiscale zaken is nog geen besluit gevallen. Van Huffelen en Vijlbrief denken dat de inspectie in combinatie met de Nationale Ombudsman voldoende bescherming moet bieden. Ze willen met een besluit wachten tot het rapport van de Adviescommissie praktische rechtsbescherming klaar is. Dat is naar verwachting in januari.
