De NBA heeft minister Koolmees (Sociale Zaken) in een brief gevraagd om de deadline voor de derdenverklaring in het kader van NOW-aanvragen te verleggen naar eind oktober. De organisatie ziet in de praktijk dat door grote werkdruk bij accountants veel vertraging ontstaat in de NOW-audits.
De NBA heeft grote zorgen over de huidige situatie rondom de controle van de verantwoordingen van de NOW, schrijft voorman Marco van der Vegte aan de minister . ‘Voor accountants is het van essentieel belang dat er een heldere norm (inclusief eventuele daarbij behorende interpretaties) beschikbaar is om de door de onderneming opgestelde eindafrekeningen te kunnen onderzoeken. Ook het beschikbaar zijn van voldoende tijd voor de uitvoering van de werkzaamheden is hierbij essentieel.’
Onduidelijke normen
Maar in de praktijk ziet de belangenorganisatie veel vertraging bij de uitvoering van de NOW-audits. ‘Die vertraging wordt in belangrijke mate veroorzaakt door onduidelijkheden in het huidige normenkader, zoals bij het toepassen van de concernregeling (inclusief bonus en dividendverbod) en over de omzetdefinitie. Dit is van invloed op de ondernemingen die de eindafrekeningen dienen op te stellen, maar ook op accountants die deze eindafrekeningen onderzoeken.’
Veel vragen staan nog open
Er is een grote hoeveelheid FAQ’s op de NBA-site gezet naar aanleiding van vragen uit de sector, maar staat er ook nog een groot aantal van deze FAQ’s open. De NBA wijst ook op de hoge (werk)druk in de accountancysector en mogelijke juridische gevolgen: ‘Er zijn meerdere signalen dat advocaten worden ingeschakeld door organisaties vanwege de bestaande onduidelijkheden omdat FAQ’s nog niet door het ministerie van SZW zijn gepubliceerd als zijnde een integraal onderdeel van de regeling.’ Tot slot is het controleprotocol voor NOW 2.0 en 3.0 nog niet beschikbaar.
Ook gevolgen voor jaarrekening
De NBA zegt dan ook grote zorgen te hebben. ‘Zolang er nog veel vragen openstaan en daarmee de norm onduidelijk is, gaat belangrijke tijd verloren bij zowel ondernemingen als accountants. Dit kan ertoe leiden dat accountants de uitvoering van de werkzaamheden niet op tijd kunnen starten en dat deze daarmee niet op tijd (binnen de gestelde termijn) kunnen worden afgerond. Dit kan mogelijk ook gevolgen hebben voor de tijdigheid van de afronding van het samenstellen en controleren van jaarrekeningen over 2020.’ De impact van de coronacrisis zal de drukte rondom de jaarcijfers alleen maar doen toenemen ‘en dat in een sector die zoals aangegeven al met een grote werkdruk te maken heeft’.
Uitstel en wekelijks overleg
De haalbaarheid van de gestelde deadlines van zowel de controleverklaring als de derdenverklaring is in het geding, aldus de NBA. ‘De gevolgen daarvan zijn groot. Het niet tijdig opstellen van de eindafrekening en het afronden van het onderzoek door de accountant betekent immers dat de onderneming de ontvangen subsidie dient terug te betalen.’ Daarom vraagt de organisatie om het uitstellen van de deadlines voor NOW tot 31 oktober 2021. Ook wil de NBA sneller antwoord op openstaande vragen, zodat er helderheid is over de norm. Wat de NBA betreft komt er een wekelijks overleg om tijdig dilemma’s te identificeren en de voortgang te monitoren.
Cruciale aspecten
Voorman Marco van der Vegte wijst Koolmees er tevens op dat de ontvangen NOW-subsidies bij diverse ondernemingen een materiële component zullen zijn in de jaarrekening. ‘Dit ten aanzien van de wijze van verantwoording (als verplichting in de balans, of als bate in de resultatenrekening), maar ook bij de bepaling van de continuïteitsveronderstelling. Deze aspecten vormen cruciale aspecten bij controleopdrachten. Het op een aantal punten ontbreken van helderheid in de regeling enerzijds en het niet of niet tijdig beschikbaar zijn van een controleprotocol anderzijds heeft derhalve een vertragend effect op het afronden van jaarrekeningen van ondernemingen. Naar onze mening is dit maatschappelijk gezien ongewenst, zeker daar waar bijvoorbeeld sprake is van bankconvenanten, gebaseerd op uitgangspunten vanuit de jaarrekening.’
Golf aan tuchtzaken
Vorige week was de NOW-drukte al onderwerp van gesprek in de bestuursvergadering van de NBA. Toen is ook de ‘golf aan tuchtzaken’ besproken die de Accountantskamer verwacht als gevolg van de NOW-regeling, zo blijkt uit het verslag. ‘Het bestuur sluit die ontwikkeling niet uit en dat baart het bestuur de nodige zorgen. Bij een NOW-controle heeft een ondernemer immers een direct financieel eigenbelang. Indien de accountant overweegt een ander dan een goedkeurend oordeel af te geven bij een NOW-aanvraag, dan bestaat de kans dat de ondernemer zich benadeeld voelt en druk uitoefent op de accountant om het oordeel te herzien. Het dreigen met of voeren van een tuchtprocedure is dan een mogelijkheid, met als gevolg niet alleen alle inhoudelijke maar ook alle daarmee samenhangende emotionele aspecten voor de desbetreffende accountant.’
Binnenkort verwacht de NBA een nieuwe Handreiking 1143 over de gevolgen van de coronapandemie voor accountants te publiceren. Het zal daarbij niet gaan om inhoudelijke wijzigingen, aldus het bestuur.
