Een Nederlandse brievenbusfirma is niet alleen handig bij belastingontwijking, schrijft het FD. Die is voor buitenlandse bedrijven ook nuttig om (andere) aandeelhouders niet te veel macht te geven.
Reden daarvoor is dat het in Nederland relatief makkelijk is om aandelen met verschillend stemrecht uit te geven. Daarmee kunnen oprichters of familieaandeelhouders van een beursgenoteerd bedrijf zichzelf extra stemrechten toebedelen zonder dat zij een meerderheidsbelang hebben. Volgens het dagblad groeit daardoor het aantal buitenlandse bedrijven die juridisch in Nederland zijn gevestigd, zoals Mediaset, de onderneming van de Italiaanse mediamagnaat Silvio Berlusconi. Die komt binnenkort met een nieuwe aandelenstructuur om de macht binnen een kleine kring aandeelhouders te houden. De ‘Nederlandse route’ blijkt met name in Italië populair; ook FiatChrysler, Ferrari en Campari hebben een brievenbusfirma in ons land. Het FD geeft verder het voorbeeld van de Duitse fabrikant van elektrische vliegtuigen Lilium. Die is genoteerd aan de Nasdaq, maar is juridisch een Nederlandse vennootschap met drie soorten aandelen. Hotelboekingsite Trivago bedient zich ook van een dergelijke structuur.
Risico’s
Aandelen met verschillend stemrecht zijn ook in de Verenigde Staten populair; onder meer Facebook en Snapchat maken er gebruik van om de oprichters controle te laten houden over hun bedrijf. In Nederland klonk er kritiek, maar minister Dekker voor Rechtsbescherming vindt de faciliteit van de zogeheten loyaliteitsaandelen vooral een leuke extra: ‘Zo kan Nederland ook een aantrekkelijk investeringsland zijn.’ Een expertisegroep adviseerde wel om onderzoek te doen. Voorzitter en hoogleraar ondernemingsrecht Martin van Olffen vindt dat er risico’s zitten aan het onbeperkt mogelijk maken van loyaliteitsaandelen in Nederland.
Twintig keer zo veel stemrecht
Beleggersvereniging Eumedion is tegenstander van verschillende stemrechten voor verschillende aandelen. Struikelblok is met name dat het stemrecht ongemaximeerd is; Frankrijk en Italië hebben maximaal dubbel stemrecht ingesteld. ‘Bij Campari kunnen aandeelhouders die langer bij de onderneming blijven wel twintig keer zo veel stemrecht krijgen.’ Vereniging van particuliere beleggers VEB zegt bedrijven met loyaliteitsaandelen te wantrouwen.
