Philip Morris International (PMI) manipuleert gegevens die KPMG gebruikt de illegale sigarettenhandel in te schatten. De rookgigant gebruikt de rapporten van KPMG onder meer om te lobbyen tegen tabaksaccijnzen. Dat claimt een voormalige zakenpartner van de rookgigant. KPMG wil zijn vingers er niet aan branden en komt met een stevige disclaimer.
Empty Pack Survey
Dat staat te lezen in een aanklacht van een voormalig zakenpartner van PMI tegen de tabaksfirma waarover antirooklobbygroep TabakNEE schrijft. Het draait om de zogenaamde Empty Pack Survey (EPS). Hierbij worden op straat lege pakjes sigaretten verzameld om aan de hand daarvan de omvang van de illegale sigarettenhandel in te schatten. Het bedrijf dat dit onderzoek uitvoert zit in Zwitserland en is opgericht door de Israëli Raoul Setrouk, die ooit werkzaam was voor PMI. In een rechtszaak beticht Setrouk de sigarettenproducent ervan met data te manipuleren. Hierdoor zou een onjuist beeld ontstaan van de omvang van de illegale handel.
Accijnzen
PMI en andere sigarettenfabrikanten stellen dat accijnsverhogingen op rookwaar vooral de illegale handel goed doen. Hoe duurder de sigaretten in het schap, hoe lucratiever de smokkel. Dat meer belasting op pakjes sigaretten inderdaad de illegale handel bevordert, zou blijken uit de rapporten van KPMG UK. De tabakslobby gebruikt deze onderzoeken om tegen belastingverhogingen te ageren. Maar als PMI inderdaad met de EPS-data heeft gesjoemeld, zoals Setrouk beweert, komt de claim dat accijnsverhogingen tot meer illegale handel leiden mogelijk op losse schroeven te staan.
KPMG niet aansprakelijk
De tabaksindustrie verwijst met grote regelmaat naar de onderzoeken van KPMG als het gaat over illegale sigaretten in de EU, het VK, Noorwegen en Zwitserland, om overheden te overtuigen dat hogere tabaksaccijns een slecht idee zou zijn. De antirrooklobbygroep TabakNEE wijst sinds 2013 op de onbetrouwbaarheid van de KMPG-rapporten. Volgens TabakNEE heeft PMI als opdrachtgever van KPMG veel invloed op de uitkomsten van het onderzoek naar illegale sigarettenhandel. Het nieuwste rapport begint daarom met een ‘belangrijke mededeling’. Hierin staat dat KPMG ‘geen enkele verantwoordelijkheid en geen enkele aansprakelijkheid aanvaardt met betrekking tot dit rapport anders dan jegens de begunstigde.’ Het statement zegt ook dat ‘elke persoon of entiteit (anders dan de begunstigde) die dit rapport leest en ervoor kiest erop te vertrouwen (of op een deel ervan), dit op eigen risico doet.’ KPMG schrijft ook dat het rapport niet is opgesteld om enig andere partij dan PMI van voordeel te zijn ‘met inbegrip van bijvoorbeeld degenen die werken in of toezicht houden op de tabaks- of volksgezondheidssector of degenen die goederen of diensten leveren aan degenen die in die sectoren actief zijn.’
‘Opmerkelijk’
Deze ‘disclaimer’, zo stelt TabakNEE, is aanmerkelijk uitgebreider dan die in het rapport uit 2013. Dat VVD en PVV bij de behandeling van het Belastingplan 2023 vragen stelden over de mogelijke grenseffecten en de gevolgen voor het aandeel illegale sigaretten in de tabaksmarkt als gevolg van de accijnsverhogingen, bewijst volgens TabakNEE dat de lobby van PMI nog altijd succes heeft.
Bron: TabakNEE
