Het kabinet gaat vanaf 2025 strenger handhaven op schijnzelfstandigheid en introduceert daarbij onder meer de term ‘inbedding’. Zelfstandigen worden niet warm van de plannen.
De regering gaat de zelfstandigenaftrek nog verder inperken en probeert, met de ervaringen van de geflopte Wet DBA in het achterhoofd, scherper te definiëren wat precies ondernemerschap is, maakten staatssecretaris Van Rij en ministers Adriaansens en Van Gennip vrijdag bekend. De verwachting is dat een deel van de zzp’ers door de nieuwe regels hun freelance-activiteiten vaarwel moet zeggen, zegt hoogleraar arbeidsrecht Evert Verhulp in Trouw, en dat komt door de nieuwe term inbedding: ‘Inbedding gaat over de mate waarin iemand onderdeel is van een organisatie.’ Een zelfstandig schilder die een advocatenkantoor van een nieuw verfje voorziet, is niet ingebed in de organisatie, maar een zzp-advocaat die daar onder de vlag van het kantoor werkt, wel. De al bestaande definitie ‘gezagsverhouding’ blijft ook bestaan als criterium om te bepalen of iemand ondernemer is of niet, al was dat voor de Belastingdienst een moeilijke definitie. Met een minimumtarief wil de overheid verder uitbuiting tegengaan: zzp’ers die daaronder blijven, worden als werknemers gezien.
Term wordt nog ingevuld
Wat inbedding precies is, wordt pas later definitief ingevuld door het kabinet. Maar Hugo-Jan Ruts, hoofdredacteur en oprichter van freelancers-medium ZiPconomy, denkt dat het in veel uitvoerende functies zal moeilijker wordt om zzp’ers in te zetten. ‘Denk aan de zorg, de bouw of de journalistiek.’ In de zorg komen de laatste tijd juist medewerkers in loondienst onder druk te staan door het groeiend aantal zzp’ers, die vaak niet willen werken tijdens avond- en weekenddiensten.
‘Nog verder in een hokje duwen’
Door deze maatregelen krijgen werkenden die niet meer voor een baas willen werken het moeilijker, zeggen Cristel van de Ven, voorzitter van de Vereniging Zelfstandigen Nederland (VZN), en Roos Wouters van de Werkvereniging. De maatregelen raken ook mensen die wel ondernemer zijn en niet concurreren met loondienstmedewerkers, vindt Van de Ven, die het invullen van zwangerschapsverloven noemt. Volgens Wouters is een oplossing dat er vaste uitgangspunten komen voor iedereen die werkt, ongeacht het dienstverband, zoals een aov en een WW-uitkering. ‘In plaats daarvan duwt het kabinet iedereen nog verder in het eigen hokje. Dit kabinet doet er alles aan om de groei van het aantal zzp’ers te verkleinen.’ Volgens Ruts gaat de discussie anderzijds over een vrij kleine groep: de freelancers die diensten aan organisaties leveren en daarbij op de werkvloer aanwezig zijn.
