Fiscus kan alsnog schenkbelasting heffen van begiftigde na intrekking ANBI-status

De Kennisgroep formeel recht heeft de vraag beantwoord of de inspecteur alsnog schenkbelasting kan heffen van de begiftigde vanwege het achteraf vervallen van de vrijstelling van artikel 33, sub 10, van de Successiewet 1956, indien de ANBI-status van de schenker met terugwerkende kracht wordt ingetrokken. De intrekking van de ANBI-beschikking met terugwerkende kracht heeft gevolgen voor de toegepaste faciliteiten in de belastingwetten, concludeert de kennisgroep.

Aanleiding

Stichting A is in 2010 bij beschikking aangemerkt als een algemeen nut beogende instelling (ANBI) en sindsdien als zodanig vermeld in het ANBI-register van de Belastingdienst. Stichting A doet in 2016 aan Q een gift. Q doet voor deze gift een beroep op de vrijstelling voor de schenkbelasting als bedoeld in artikel 33, sub 10, van de Successiewet 1956 (hierna: SW). In 2018 wordt de ANBI-status van Stichting A met terugwerkende kracht tot 2010 ingetrokken.

Vragen

1. Kan de inspecteur in beginsel alsnog schenkbelasting heffen van de begiftigde als achteraf blijkt dat niet wordt voldaan aan de voorwaarden van de vrijstelling van artikel 33, sub 10, SW?
2. Kan de begiftigde aan de vermelding in het ANBI-register ten tijde van de gift het vertrouwen ontlenen dat de schenker een ANBI is?
3. Is voor een succesvol beroep op de vrijstelling van artikel 33, sub 10, SW voldoende dat de begiftigde erop mocht vertrouwen dat de instelling waarvan de gift is verkregen – op basis van de vermelding in het ANBI-register ten tijde van de gift – als een ANBI kwalificeert?

Antwoorden

1. Ja.
2. Ja, tenzij de begiftigde te kwader trouw is.
3. Nee, voor toepassing van de vrijstelling van artikel 33, sub 10, SW is ook vereist dat de uitkeringen geheel of nagenoeg geheel het karakter hebben van te zijn geschied in het algemeen belang.

Conclusie

De intrekking van de ANBI-beschikking met terugwerkende kracht heeft gevolgen voor de toegepaste faciliteiten in de belastingwetten. De inspecteur kan in beginsel alsnog schenkbelasting heffen van de begiftigde vanwege het achteraf vervallen van de vrijstelling van artikel 33, sub 10, SW, indien de ANBI-status van de schenker met terugwerkende kracht wordt ingetrokken. De verkrijger van een gift die een beroep heeft gedaan op de vrijstelling neergelegd in artikel 33, sub 10, SW, zal echter ten aanzien van de ANBI-status in beginsel een beroep op het vertrouwensbeginsel kunnen doen als de instelling ten tijde van de gift als ANBI in het ANBI-register was vermeld. Dit is echter anders als de belastingplichtige te kwader trouw is. Daarnaast is voor een geslaagd beroep op deze vrijstelling nodig dat de uitkeringen geheel of nagenoeg geheel het karakter hebben van te zijn geschied in het algemeen belang.

De kennisgroep heeft bij het nieuwe standpunt een uitgebreide beschouwing over het onderwerp opgenomen.