De Belastingdienst heeft met project Montenegro, waarbij een vermoeden van het hebben van een Zwitserse bankrekening genoeg was om mensen te benaderen met kritische vragen, de plank grotendeels misgeslagen, zo concludeert de fiscus zelf in een door Financiën openbaar gemaakte eindevaluatie. Zo bleek de helft van de 670 ‘verdachten’ slechts contactpersoon te zijn voor iemand anders.
De fiscus startte in 2017 het project Montenegro naar aanleiding van gegevens die de Fiod na een tip had opgedoken: er was een lijst van 670 Nederlanders die tussen 2003 en 2009 een Zwitserse bankrekening hadden en/of in 2016 belcontact hadden gehad met een Zwitserse bank. Mogelijke zwartspaarders, dacht de Belastingdienst; hun is per brief om informatie gevraagd en bovendien is Credit Suisse gesommeerd om met informatie over de brug te komen. De Fiod zelf behandelde twintig zaken; de rest is aan de Belastingdienst overgelaten.
‘Contacten afdoende verklaard’
Het project moest vooral het beeld creëren dat Nederlanders die geld in het buitenland hebben gestald, hun belastingplicht niet kunnen ontlopen. Maar uit de (bel)contacten met de groep van 670 kwam vooral naar voren dat het ging om mensen die gebruikmaakten van de inkeerregeling om uit eigen beweging alsnog buitenlands vermogen aan te geven, óf om mensen die hun spaargeld altijd al netjes hadden opgegeven, óf om mensen die als contactpersoon voor een ander fungeerden – die laatste groep besloeg de helft van het totaal. ‘Er blijkt in de overgrote meerderheid van de gevallen een afdoende verklaring te zijn voor de contacten, reden om te beoordelen of verdere actie nut heeft’, constateert een tussenrapportage in 2019.
Bescheiden opbrengst
Uiteindelijk zijn er wel enkele correcties toegepast, maar uit de eindevaluatie van begin 2022 blijkt dat de fiscus in feite met een kanon op een mug blijkt te hebben geschoten en dat deze werkwijze een volgende keer niet meer wordt toegepast: ‘Indien er geen concrete informatie beschikbaar is van het bestaan op enig moment van een bankrekening die te koppelen is aan een specifieke belastingplichtige, moet terughoudend omgegaan worden met de informatie.’
