Als multinationals volgend jaar in de EU 15 procent belasting gaan betalen, raken ze achterop bij hun concurrenten in de VS en China, zo vrezen fiscalisten. Voor die partijen geldt het wereldwijd afgesproken minimum nog twee jaar niet.
Internationaal opererende bedrijven gaan minimaal 15 procent belasting betalen over hun winst. Daarover waren 138 Oeso-landen het in 2021 eens. Maar de daad bij het woord voegen bleek lastig: alleen de EU voert per 1 januari de minimumbelasting in, tot grote angst van fiscalisten. Want China en de VS voeren voorlopig de minimumwinstbelasting nog even niet in en dat betekent dat Europese multinationals in het nadeel zijn. Vooral innovatieve bedrijven zouden worden geraakt.
De wet die de minimumtaks invoert, wordt maandag en dinsdag behandeld door de Eerste Kamer. Nederland is samen met onder meer Duitsland voorloper met het invoeren van de Europese richtlijn, die door alle lidstaten voor eind dit jaar in nationale wetgeving moet zijn verwerkt. Bedrijven met een wereldwijde omzet van meer dan 750 miljoen euro moeten ten minste 15 procent winstbelasting betalen. Hebben ze elders een lager percentage, dan volgt in het land van vestiging een naheffing.
VS en China hebben twee jaar uitstel
Al eerste de afspraak nakomen is echter niet eerlijk voor Europese bedrijven, vindt Marlies de Ruiter, partner bij EY, en dat geldt met name voor innovatieve ondernemingen. Zij krijgen vaak fiscale voordelen waarmee hun effectieve belastingdruk onder de 15 procent uitkomt. De VS heeft bijvoorbeeld van zulke belastingvoordelen. Maar een Europees bedrijf kan die voordelen direct weer gaan inleveren omdat vanaf 1 januari dus een bijheffing volgt tot aan de 15 procent. ‘Zo’n heffing blijft bij hun Amerikaanse concurrenten achterwege.’ De Oeso heeft afgesproken dat Amerikaanse en Chinese bedrijven nog twee jaar niet minimaal 15 procent belasting hoeven te betalen. Wie in de EU is gevestigd, krijgt die voorkeursbehandeling niet. Daar heeft Europa zelf voor gekozen.
Geen race to the bottom
Hoogleraar internationaal belastingrecht Stef van Weeghel denkt dat de minimumbelasting gaat leiden tot spanningen tussen landen en vindt dat onduidelijk is waar de voordelen terechtkomen. Nederland zou met de invoering van het minimum 466 miljoen euro extra verdienen, maar het kan ook veel minder zijn, verwacht onder anderen Van Weeghel, voorheen wereldwijd hoofd belastingbeleid bij PwC. Hij vindt dat er geen sprake is van een race naar de bodem met de winstbelasting, onder meer omdat de opbrengsten uit winstbelasting sinds 2018 zijn verdubbeld.
