Aanleiding
Een inwoner van Nederland ontvangt een Erwerbsminderungsrente vanuit Duitsland. De Deutsche Rentenversicherung betaalt deze uitkering.
Vraag
Is de Erwerbsminderungsrente een socialezekerheidsuitkering waarop artikel 17, derde lid, van het verdrag Nederland-Duitsland (hierna: Verdrag) van toepassing is?
Antwoord
Nee, de Erwerbsminderungsrente die wordt betaald door de Deutsche Rentenversicherung wordt op grond van artikel XIII van het protocol bij het Verdrag aangemerkt als een “sociaalzekerheidspensioen”. Dat betekent dat niet artikel 17, derde lid, maar artikel 17, eerste of tweede lid, Verdrag van toepassing is.
Beschouwing
De Erwerbsminderungsrente is een pensioen wegens algehele arbeidsongeschiktheid. Personen die aangesloten zijn bij een pensioenverzekering zijn onder bepaalde voorwaarden ook verzekerd in geval van invaliditeit. Het is een wettelijke en verplichte verzekering voor werknemers en bepaalde groepen zelfstandigen. Het recht op de uitkering ontstaat na 78 weken arbeidsongeschiktheid en is vergelijkbaar met de WIA. De Deutsche Rentenversicherung betaalt de uitkering.
Op 31 juli 2022 zijn de bepalingen van het protocol tot wijziging van het Verdrag van 24 maart 2021 in werking getreden. In dit wijzigingsprotocol zijn onder andere afspraken gemaakt met betrekking tot het heffingsrecht over socialezekerheidsuitkeringen. De aanleiding voor het wijzigingsprotocol was gelegen in onevenwichtige uitkomsten waarin artikel 17 Verdrag vóór het wijzigingsprotocol kon resulteren met betrekking tot een aantal specifieke kortdurende socialezekerheidsuitkeringen, zoals het Duitse Elterngeld, Krankengeld en Mutterschaftsgeld.
De hoogte van deze uitkeringen stemt men in Duitsland af op het netto-loon en deze uitkeringen zijn in Duitsland onbelast. Doordat men het heffingsrecht over deze uitkeringen in de oude situatie in bepaalde gevallen aan de woonstaat toewees, kon de situatie ontstaan dat een Duitse netto bedoelde uitkering in Nederland als bruto-inkomen werd belast. Er is daarom een wijziging van artikel 17 Verdrag overeengekomen die er in essentie op neerkomt dat men socialezekerheidsuitkeringen (niet zijnde sociaalzekerheidspensioenen) voortaan in alle gevallen ter heffing toewijst aan de staat waaruit deze afkomstig zijn (Staten-Generaal 2021/22, 35955, nr. 1, p. 3-4). Deze oplossing is niet beperkt tot de specifieke Duitse socialezekerheidsuitkeringen waarvoor aandacht was gevraagd.
