De regering-De Wever wil een meerwaardebelasting invoeren: een belasting van 10 procent op winsten uit onder meer aandelen en cryptomunten. De kleine belegger heeft een vrijstelling tot 10.000 euro. Beleggers die voor minstens 20 procent eigenaar zijn van een bedrijf krijgen bij verkoop van hun aandelen een vrijstelling tot 1 miljoen euro. Is er meer winst, dan loopt de belasting op. Maar pas bij een winst van 10 miljoen euro of meer gaat de volle 10 procent tellen. De nieuwe taks moet aan het eind van de kabinetsduur 500 miljoen euro hebben opgeleverd.
Open vragen
Het eerste probleem doemde al op nog voordat de inkt van de regeringsverklaring droog was. Wat te doen met investeerders die niet 20 maar 19 procent van een bedrijf in bezit hebben? Hebben die slechts 10.000 euro vrijstelling en betalen ze meteen het volle pond van 10 procent meerwaardebelasting? En binnen de nieuwe regering leek er geen overeenstemming over de vraag of die nieuwe taks alleen voor beursgenoteerde aandelen geldt of voor alle aandelen in bedrijven. En hoe verhoudt de nieuwe belasting zich tot de meerwaardetaks van 16,5 procent die particulieren met een belang van meer dan 25 procent moeten betalen als ze hun onderneming verkopen aan een bedrijf in een land buiten de Europese Economische Ruimte? Allemaal vragen waarop de nieuwe regering het antwoord nog niet paraat heeft.
Waardering
Ook Belgische accountants trekken aan de bel. Niet alleen over wie in aanmerking komt voor de meerwaardebelasting zijn er vraagtekens. Het blijft voorlopig ook gissen hoe de meerwaarde moet worden berekend. Terwijl het relatief gemakkelijk is een waardering te bepalen van een beursgenoteerde onderneming, is dat lastiger bij niet-beursgenoteerde bedrijven. De nieuwe federale regering moet bij het uitwerken van de meerwaardebelasting daarom ook beslissen hoe bedrijven gewaardeerd moeten worden, zeggen accountants.
‘De waarderingstechnieken op basis waarvan later de meerwaardebelasting kan worden berekend, moeten wettelijk worden vastgelegd’, zegt Peter Van Laer, de topman van de Belgische tak van de audit- en consultancygroep BDO in De Tijd. ‘Anders zit je met hopeloos veel onzekerheid en dreigt de chaos.’ Bart Van den Bussche van PwC zegt in dezelfde krant: ‘Er is een verduidelijking van de gemaakte afspraken nodig. Bedrijven moeten zich tijdig kunnen voorbereiden.’
Dezelfde waarderingsregels moeten ook worden gehanteerd om de uiteindelijke meerwaardebelasting te bepalen bij de verkoop van een bedrijf, stelt Van Laer in De Tijd. ‘Stel dat een onderneming bij de start van de nieuwe regelgeving op 1 miljoen euro wordt gewaardeerd en volgens dezelfde waarderingsmethode nadien op 2 miljoen euro wordt geschat. Dan bedraagt de meerwaarde 1 miljoen euro. Maar het kan best zijn dat de oorspronkelijke eigenaar uiteindelijk iemand vindt die zijn bedrijf wil kopen voor 5 miljoen euro. Het zou echter niet fair zijn om plots te belasten op basis van de marktwaardering van 5 miljoen als je dat in het begin niet hebt gedaan.’
Verplichte controle
Zodra er een duidelijk juridisch kader bestaat voor de waardering van een onderneming, kunnen gereglementeerde specialisten zoals revisoren of accountants die taak op zich nemen en een officiële verklaring ondertekenen over de startwaarde van een bedrijf, zegt Van Laer. Zo’n verplichte controle van de waarderingsmethodes zou geen primeur zijn in de Belgische fiscaliteit. Voor de gratis toekenning van aandelenopties is al wettelijk vastgelegd wat vereist is als de aandelen gelinkt aan zo’n optie niet beursgenoteerd zijn. Maar aan die dienstverlening hangt wel een prijskaartje. En bovendien zijn ook Belgische accountants al redelijk overwerkt door het personeelstekort.
Edelweiss
Een Belgische econoom plaatste de hele discussie in een ander perspectief. Volgens hem is er in België nauwelijks sprake van ‘meerwaarde’. “Sinds de financiële crisissen is vooral meerwaarde gecreëerd in de Verenigde Staten, heel weinig in Europa en België”, zei econoom Geert Noels (Econopolis). “Het is zoals een belasting heffen op edelweiss en denken dat je die plukt in de Kempen of de Ardennen. Je zou beter meer meerwaarden hebben in België. Het is ook een illusie dat je daarmee de schatkist kunt vullen. De budgettaire inspanning van miljarden euro’s bereiken met enkel die zogenaamde sterkste schouders lukt nooit, want die kunnen makkelijk weg en ze vertrekken ook.”
