In Nederland geldt sinds 2003 de ‘wettelijke verdeling’ als standaardregeling voor gehuwde of geregistreerd samenwonende partners zonder testament. Bij het overlijden van een ouder gaan dan alle bezittingen en schulden van de nalatenschap naar de langstlevende partner, terwijl de kinderen een ‘niet-opeisbare vordering’ krijgen ter grootte van hun erfdeel. Deze vordering wordt pas opeisbaar bij het overlijden van de langstlevende. Hierover kan rente worden berekend wat wel moet worden vastgelegd.
Want het al dan niet toepassen van een dergelijke renteclausule kent nogal wat variaties. Als u niets doet geldt dat de vordering jaarlijks automatisch wordt verhoogd met het renteverschil tussen de wettelijke rente en 6 procent. Dat was in 2024 nog 1 procent. Maar het komt veel vaker voor dat in het testament is opgenomen dat de rente volledig moet worden bijgeteld.
Variabele rentes
In veel oude testamenten (bijv. met een Ouderlijke Boedel Verdeling) is voor de oprenting van de vorderingen van de kinderen bijv. de volgende bepaling opgenomen: ‘Bedoelde vorderingen zullen van mijn overlijden af een jaarlijkse rente dragen tegen een percentage gelijk aan het promesse disconto van De Nederlandse Bank N.V. op een bepaalde datum van het jaar, waarop de rentebetaling betrekking heeft, welke rente jaarlijks bij de hoofdsommen zal worden bijgeschreven, voor het eerst op een bepaalde dag van het jaar, waarin ik overlijd, zonder dat over deze rente wederom rente verschuldigd wordt.’ De promesse disconto van de Nederlandse Bank is vervallen en volgens de staatssecretaris mag u dan aansluiten bij de depositorente van de Europese Centrale Bank.
Een voordeel voor erfgenamen om de rentevoet van de ECB te volgen is dat het een stabiel rendement biedt omdat het meebeweegt met de markt. Dit voorkomt dat de vordering in reële waarde erodeert als gevolg van de inflatie maar het nadeel is dat als deze ECB rente lange tijd rond de 0 procent beweegt, dit qua rendement natuurlijk niets oplevert. Ook kan de fiscale waardering van de vordering door een variabele rente discussies opleveren met de belastingdienst omdat de erfbelasting een stuk lager kan uitpakken bij een lage ECB rente ten tijde van het overlijden van erflater.
De berekeningen
Maar je zal aan de slag moeten om de waarde van de vordering zo nauwkeurig mogelijk te bepalen. Het zoeken naar de rentetarieven is het eenvoudigst (ondanks dat het er steeds 4 zijn: basisherfinancieringsoperaties, marginale beleningsrente en zowel de gedetailleerde als samengevatte historische depositorente). De gedetailleerde omvat veel meer wijzigingen dan de samengevatte en is dus nauwkeuriger maar bewerkelijker. De INT houdt de laatste 3 rentes bij.
De berekening zelf kent veel variabelen waardoor het administratief complex is. U moet rekening houden met: (1) enkelvoudig of samengestelde rentevoet, (2) gemixt, (3) wanneer de rente moet worden bijgeteld te weten (i) na het overlijden, (ii) per kalenderjaar of (iii) o.b.v. de exacte datum van de rentewijziging. Ook moet u nagaan of er (4) speciale condities zijn (nooit lager dan 0%) (5) en of een opslag is toegestaan. En als laatste (6) of er afgeweken gaat worden van de wet die als uitganspunt neemt dat alleen gehele (kalender)jaren worden meegenomen. Inmiddels bestaat hier overigens al zoveel jurisprudentie die een dergelijke afwijking in bepaalde situaties toestaat, zodat menig adviseur de discussie met de belastingdienst aandurft om het restdeel ook mee te nemen.
In ieder geval maakt de INT het mogelijk om met alle hiervoor genoemde variabelen aan de slag te gaan en een begrijpelijk overzicht voor de erfgenamen te maken waarin de uitkomst precies aangeeft wat de stand van zaken is. Dit maakt dat je niet alleen bij het advies maar ook bij de afwikkeling met de INT beslagen ten ijs komt.
No-brainer
Voor de fiscale en juridische professional zijn de hoge kosten van schenk- en erfbelastingsoftware – vaak duizenden euro’s per jaar – een belemmering. Zeker omdat je niet altijd weet of en zo ja, hoeveel dossiers je zult gaan behandelen dat jaar. De Integrale Nalatenschap Tool (INT) verlost je uit deze spagaat. De INT kost je nu namelijk nog geen €20 per maand. Voor dat bedrag rekent de tool alles voor u door — van erf- en schenkbelasting tot rente, vrijstellingen en aangifte — met een heldere handleiding die je stap voor stap begeleidt en die u in no-time up-to-speed brengt. Compleet, nauwkeurig en overzichtelijk. Waarom zou je nog zonder de INT werken?
Laat het ons weten als je een demo wilt of de INT wilt bestellen.
