Mensen die € 100 miljoen vermogen bezitten of meer, kunnen de progressieve inkomstenbelasting ontlopen omdat hun inkomen voor het grootste deel uit aandelenbezit bestaat, is de gedachte achter het voorstel van de Franse econoom Gabriel Zucman. Als zij jaarlijks minder dan 2% belasting betalen over de nettowaarde van hun bezittingen, zouden ze het verschil moeten aanvullen, is zijn idee. Kamerlid Stultiens (GL-PvdA) wilde weten wat de regering van het idee vindt.
Logische manier
Eerenberg heeft in principe wel oren naar zo’n plan: “Een rechtvaardig belastingstelsel heft naar draagkracht. Dat impliceert dat mensen met meer inkomen of vermogen, ook meer belasting betalen. Het voorstel van Zucman is op papier een logische manier om ervoor te zorgen dat mensen met veel vermogen jaarlijks tenminste minimumpercentage van hun vermogen aan belasting betalen.”
Wetgeving nodig
Maar zoals vaker met fiscale plannen kleven er praktische en juridische bezwaren aan, gaat hij verder. “Om goed antwoord te kunnen geven op de vragen van de heer Stultiens zou een wetgevingstraject nodig zijn.” Nederland huldigt bijvoorbeeld het principe ‘geen winst, geen belasting’. “Als een vermogend persoon in een bepaald jaar lagere inkomsten geniet en daardoor minder belasting betaalt, kan dat een logisch gevolg zijn van de wijze waarop Nederland inkomens van huishoudens en winsten van ondernemers en ondernemingen belast en niet het gevolg van belastingontwijkend gedrag van personen.”
Zucman vindt dat je geen rekening hoeft te houden met schommelingen in inkomen, onder meer omdat de meest vermogende personen belastingbetaling langdurig kunnen uitstellen door aandelen aan te houden in een holding en hun vermogen daarin onder te brengen. “Ze worden door winstinhouding niet belemmerd in hun uitgaven omdat zij al zoveel vermogen hebben en ze kunnen ook lenen van de eigen bv.”
Exitheffing
Een brede vermogensbelasting wordt mogelijk juridisch lastig als er geen beding is om stapeling met inkomstenbelasting te voorkomen. In praktische zin is de 2%-regeling moeilijk omdat de fiscus nu niet weet wie er onder zo’n belasting zou vallen en hoe hoog dan het nettovermogen is. Een regeling om zeer rijken nog enkele jaren na hun vertrek uit Nederland te belasten – zo zou vluchten worden voorkomen – is ook niet direct uitvoerbaar, aldus Eerenberg. Hij oppert het alternatief van een exitheffing bij vertrek uit Nederland.
Internationaal geen meerderheid
Verder ziet de staatssecretaris beren op de weg in de samenwerking met andere landen: “Vooralsnog is er internationaal bepaald geen meerderheid te vinden voor een wereldwijde brede vermogensbelasting of een belasting zoals Zucman die voorstelt.” Hij denkt dan ook dat het beter is om in te zetten op het samen vergroten van de transparantie over zeer grote vermogens. Tot slot heeft Nederland de afgelopen jaren al stappen gezet om de balans tussen inkomsten- en vermogensbelasting te verbeteren, aldus Eerenberg.
