Vooral het nieuwe box 2-stelsel zet aan tot strategisch gedrag. Waar voorheen één tarief gold, wordt dividend vanaf 2024 belast tegen 24,5 procent tot 67.000 euro en 33 procent daarboven. Dga’s die verwachten structureel hogere bedragen uit te keren, hadden er daarom belang bij om dividend naar voren te halen en nog in 2023 tegen het oude, lagere uniforme tarief van 26,9 procent af te rekenen.
Meer dan verdubbeld
Die anticipatie is duidelijk zichtbaar in de cijfers, blijkt uit het artikel. Het totaal uitgekeerde dividend nam in 2023 sterk toe en ook het gemiddelde uitgekeerde bedrag meer dan verdubbelde. Vooral een relatief kleine groep dga’s met grote winsten in hun bv zorgde voor deze piek. In totaal keerden dga’s tussen 2013 en 2023 ongeveer 115 miljard euro uit, waarbij de pieken samenvallen met fiscale wijzigingen .
De nieuwe regels rond lenen uit de eigen bv leidden tot een vergelijkbare gedragsreactie. Dga’s mogen sinds 2023 nog maximaal een bepaald bedrag lenen van hun bedrijf zonder belasting te betalen. Alles daarboven wordt belast als inkomen in box 2. In reactie daarop losten dga’s in 2023 voor bijna 5 miljard euro aan leningen af, ruim twee keer zoveel als een jaar eerder. Voor het eerst in jaren daalde het totale leenbedrag, doordat er meer werd afgelost dan nieuw geleend. Opvallend is dat ondanks deze aflossingsgolf nog steeds miljarden aan leningen boven de grens uitstaan. Een deel van de dga’s kiest er dus bewust voor om belasting te betalen over deze leningen, bijvoorbeeld omdat deze fiscaal gunstig blijven in box 3 of samenhangen met een eigen woning.
Fiscale prikkels
Volgens de onderzoekers bevestigen de cijfers dat dga’s sterk reageren op fiscale prikkels. Door de timing van dividenduitkeringen en leningen aan te passen, kunnen zij hun belastingdruk beïnvloeden. Dat leidt enerzijds tot pieken in belastingopbrengsten, maar ook tot uitstel en soms lagere opbrengsten op de lange termijn.
De verwachting is dat de nieuwe regels het gedrag structureel zullen veranderen. Het tweeschijvenstelsel maakt het aantrekkelijk om jaarlijks een beperkt bedrag aan dividend uit te keren, wat kan leiden tot een stabielere belastingafdracht. Tegelijkertijd wordt de ruimte om belastingheffing uit te stellen via leningen kleiner.
Bron: ESB
