Vooral de passage over de zogenoemde “grote geldstromen” springt eruit. De Douane schrijft dat de interne beheersing van belastingontvangsten, douanerechten, accijnzen en verbruiksbelasting “nog niet aantoonbaar op orde” is. Dat is opvallend, omdat de Douane in 2025 ruim €18 miljard aan belastingen en invoerrechten inde.
Volgens de Douane bleek het implementeren van beheersmaatregelen “complexer dan gedacht”. In het voorwoord erkent de organisatie dat het niet haalbaar was om dit eind 2025 opgelost te hebben. Daarom is gekozen voor een “herijkt verbeterprogramma” waarbij eerst de grootste risico’s worden aangepakt.
Misbruik
Fiscaal opvallend is verder dat de Douane steeds nadrukkelijker waarschuwt voor misbruik van invoerregels en belastingvrijstellingen. Zo signaleert de organisatie fraude met douanewaardes bij e-bikes en noemt zij misbruik van btw-vrijstellingen bij e-commercezendingen een terugkerend probleem. Daarnaast groeit de zorg over accijnsfraude. Volgens de Douane was in 2025 inmiddels 45 procent van de geraapte sigarettenpakjes illegaal of buitenlands, een sterke stijging ten opzichte van eerdere jaren. Ook berekende de organisatie dat de onderschepte illegale tabaksproducten vorig jaar goed waren voor een potentiële belastingderving van ruim €168 miljoen. Tegelijkertijd bereiden nieuwe Europese regels de Douane voor op een forse uitbreiding van haar fiscale takenpakket. Door het afschaffen van de vrijstelling voor pakketjes onder €150 en de invoering van een Europese handling fee moet de Douane vanaf 2026 veel meer kleine e-commercezendingen fiscaal gaan verwerken en controleren.
E-commerce
Ook e-commerce blijft een hoofdpijndossier. Hoewel het aantal e-commerceaangiften daalde van 1,094 miljard naar 814 miljoen, noemt de Douane de stroom nog altijd “zeer groot”. Tegelijkertijd constateerde de Europese Commissie volgens het verslag dat Nederland relatief weinig controleert op aspecten van markttoezicht. De Douane concludeert zelf dat een “hogere controledichtheid noodzakelijk” is. Extra zorgwekkend is dat uit Europese controles blijkt dat tussen de 55 en 65 procent van onderzochte producten niet voldoet aan Europese regelgeving. Douane waarschuwt dat nieuwe Europese regels, zoals het afschaffen van de vrijstelling voor pakketjes onder €150, opnieuw voor extra toezichtdruk gaan zorgen.
Sancties
Ook sanctiehandhaving slokt steeds meer capaciteit op. Inmiddels gelden sanctiemaatregelen tegen meer dan dertig landen en zijn sinds de oorlog in Oekraïne negentien nieuwe sanctiepakketten tegen Rusland en Belarus ingevoerd. De Douane schrijft dat de handhaving van deze maatregelen in 2025 “hoge prioriteit” had en “veel capaciteit” vroeg.
Drugs
Daarnaast ziet de Douane drugssmokkel verschuiven naar nieuwe routes en methoden. De organisatie onderschepte in 2025 fors meer cannabis dan een jaar eerder en intensiveerde controles op smokkelmethoden zoals zogeheten drop-offs. Om die groeiende criminaliteit het hoofd te bieden zet de Douane steeds sterker in op technologie. In 2025 draaiden pilots met algoritmen voor toezicht op postzendingen en zeevracht en werd AI getest voor analyse van scanbeelden.
IT-problemen
Ondanks verbeteringen blijft IT een kwetsbaar punt. De Douane spreekt van “schaarse capaciteit en een overvol portfolio”. De Algemene Rekenkamer constateerde in 2025 opnieuw een onvolkomenheid rond de weerbaarheid van IT-systemen. Ook privacy en gegevensbeheer blijven gevoelig. De Auditdienst Rijk zag weliswaar vooruitgang, maar kwam nog steeds tot “een oordeel met beperkingen”. In totaal registreerde de Douane vorig jaar 26 datalekken.
Reorganisatie
Daarbovenop zit de organisatie midden in een ingrijpende reorganisatie. In 2027 moet de Douane overstappen van regionale naar landelijke directies.
Download hier het jaarverslag.
