De afschaffing van het verlaagde btw-tarief op de sierteelt is een van de voorgenomen maatregelen die voortvloeien uit een evaluatie van de doelmatigheid van fiscale regelingen. Een lager tarief bereikt niet het ooit in 1975 bedachte doel om bloemen en planten beter betaalbaar te maken voor de lagere inkomens, is het argument. Het voordeel komt namelijk niet specifiek bij deze groep terecht.
Raming moet nog worden gevalideerd
Kamerlid Goudzwaard (JA21) wilde daar meer over weten, bijvoorbeeld hoe de ministeries van Landbouw en Financiën aan een begrote jaarlijkse btw-opbrengst van € 328 miljoen kwamen. CBS-cijfers zijn daarvoor de basis, aldus de staatssecretaris in reactie op de vragen. “Het ramingsmemo wordt momenteel voorgelegd aan het CPB, dat de ramingen valideert.”
Goudzwaard heeft echter een rapport van de universiteit Wageningen gelezen waarin maximaal € 159 miljoen netto btw-opbrengst wordt verwacht door de maatregel. Dat lagere bedrag ontstaat doordat daarin gedragseffecten zijn meegenomen. “De achterliggende gedachte om geen gedragseffect mee te nemen, is dat indien consumenten uitwijken naar substituten in de vorm van andere consumptieve bestedingen, deze eveneens btw-belast zijn, waardoor er per saldo geen substantieel effect op de btw-grondslag wordt verwacht.” Bovendien is geen rekening gehouden met bredere economische effecten, zoals mogelijk verlies van banen.
Het lagere tarief kost met betrekking tot het creëren van werkgelegenheid meer dan het inkomen dat doorgaans aan een voltijdsbaan in de sector is gekoppeld. “Daarnaast geven onderzoekers aan dat onduidelijk is waarom doelen ten aanzien van omzet en werkgelegenheid specifiek fiscaal voor deze sector moeten worden nagestreefd.”
Vooral gericht op export
In Spanje heeft een vergelijkbare btw-verhoging op sierteelt in 2012 een omzetdaling van ruim 25% en aanzienlijke bedrijfssluitingen teweeggebracht, zo weet Goudzwaard. Maar Eerenberg denkt dat het zo’n vaart niet zal lopen. “”De maatregel is in Spanje in 2012 ingevoerd ten tijde van de financiële en economische crisis. Voorafgaand aan deze btw-verhoging nam de binnenlandse vraag naar bloemen en planten al sterk af door de economische situatie, waarin meerdere bezuinigingen werden doorgevoerd en Spanje een relatief hoog werkloosheidspercentage had. De btw-verhoging heeft de afname in de vraag naar bloemen en planten in Spanje waarschijnlijk verder versterkt. Daarnaast wordt in Spanje een groter deel van de omzet door binnenlandse consumptie bepaald, terwijl in Nederland circa 80% tot 85% van de sierteeltsector gericht is op de export. Bij export is in Nederland geen btw verschuldigd en wordt het btw-nultarief toegepast.”
