In totaal is er in 2025 voor € 433 miljoen beslag gelegd op geld en goederen. Het is het vierde jaar op rij dat de cijfers zijn gestegen. Tegelijkertijd ziet het OM dat de verwevenheid tussen onder- en bovenwereld toeneemt en dat er nieuwe instrumenten nodig zijn om effectief te kunnen blijven in het afpakken van crimineel geld.
In totaal heeft het OM nu voor 2,9 miljard aan beslag in beheer. “Vaak voor lange tijd, omdat complexe strafzaken jaren duren.” In 2025 zijn er in totaal 3.882 zaken afgerond door het OM. In de meeste gevallen worden witwasverdachten gedagvaard. In totaal waren dat er 1.841. “Uit intern onderzoek blijkt dat gemiddeld 80% van de witwaszaken, ook als ze een ontnemingscomponent bevatten, binnen een jaar wordt afgedaan. Dit zijn dan zaken die in eerste aanleg al onherroepelijk zijn.”
Onder- en bovenwereld verweven
In Nederland is een bedrag van circa € 18,3 miljoen aan cryptovaluta in beslag genomen. Daarnaast zijn er nog vele tientallen miljoenen aan cryptovaluta bevroren of in beslag genomen in het buitenland bij bijvoorbeeld buitenlandse dienstverleners.
Het OM richt zich steeds scherper op de fenomenen waarbij de onder- en bovenwereld sterk met elkaar verweven zijn. “In onderzoeken komt het OM trade based money laundering (TBML), underground banking en het Cash Compensatie Model (CCM) tegen. Deze witwasmethodes kennen vaak een omvang die enkele jaren geleden nauwelijks voorstelbaar was. Per onderzoek gaat het vaak om tientallen rechtspersonen, duizenden valse facturen en bedragen die per zaak kunnen oplopen tot tientallen miljoenen euro’s.” Vaak is sprake van een combinatie met belastingfraude, zorgfraude, arbeidsuitbuiting en illegale tewerkstelling. “Het OM legt in de aanpak de focus op verdachten die deze structuren faciliteren. Het onderuit halen van verdienmodellen raakt uiteindelijk iedereen die betrokken is bij criminele activiteiten.”
Confiscatierichtlijn
Het OM zou graag meer uitwisseling van informatie zien tussen overheden, maar ook tussen overheid en private partijen. “Daarnaast biedt een nieuwe EU-richtlijn, de Confiscatierichtlijn, straks kansen in het (internationaal) afpakken en ontnemen. Een belangrijke ontwikkeling hierin is dat het OM een zaak kan starten tegen een goed waarbij het OM moet aantonen dat het crimineel is gefinancierd. Het is aan de Nederlandse wetgever zelf om deze richtlijn te implementeren.”
Volgens landelijk coördinerend officier van justitie Anita van Dis weet de onderwereld steeds makkelijker door te dringen tot de bovenwereld. “Het gemak waarmee mensen zich voor het karretje van criminelen laten spannen is ronduit schokkend”, zegt ze in De Telegraaf. “We gaan dit de komende tijd keihard aanpakken, ook als waarschuwing voor mensen die zich willens en wetens door criminelen laten gebruiken om zwart geld wit te wassen.” In juni werden nog drie mensen opgepakt voor het witwassen van € 100 miljoen. “Dat klinkt als een gigantisch bedrag, maar het is helaas geen uitzondering. Het gaat om een kluwen van verdachten met duizenden facturen per keer.”
Ook focus op accountants
Volgens Van Dis zijn criminelen “jaloersmakend innovatief”. “Waar we eerder vooral op de crimineel of de criminele tussenpersoon gericht waren, gaan we de focus verleggen naar de bedrijven die zich laten gebruiken en ook naar de accountants en administratiekantoren die zien dat er illegale transacties plaatsvinden en hun ogen daarvoor sluiten. Als zij merken dat ook zij nat kunnen gaan, zullen ze zich minder snel voor een crimineel karretje laten spannen, hopen we.”
