Het staat vast dat Baker Tilly een ondernemer heeft geadviseerd om niet volledig te antwoorden op vragen van de fiscus over de omstreden Cypriotische truststructuur waarvoor het accountantskantoor is beboet. Dat stelt de strafrechter in een zaak bij de rechtbank Rotterdam, waarin de ondernemer de advocatenkosten die hij in zijn geseponeerde strafzaak had gemaakt op de Staat probeerde te verhalen.
De rechter oordeelt echter dat die strafzaak weliswaar is geseponeerd, maar dat het de ondernemer zozeer te verwijten valt dat hij betrokken is geraakt bij het strafrechtelijk onderzoek naar aanleiding van de opgezette trustconstructie dat de advocaatkosten die hij daarvoor heeft gemaakt in redelijkheid niet uit de algemene middelen behoren te worden betaald. De details in de geanonimiseerde uitspraak komen sterk overeen met die van behangondernemer Coen Klawer en zijn bedrijf Spits Wallcoverings. Stibbe-advocaten Daan Dorenbos en Jakoline Winkels, die de ondernemer in de zaak over de advocatenkosten bijstonden, reageren echter niet op vragen van Accountancy Vanmorgen.
Uitspraak: ECLI:NL:RBROT:2021:3836
Baker Tilly lag de afgelopen jaren flink onder vuur om de beruchte ‘Cyprusroute’, een constructie die het aan verschillende klanten had verkocht om belasting te ontduiken. Ondernemer Coen Klawer kwam hier als enige ondernemer mee in de publiciteit. De route, waarbij merkrechten werden doorverkocht aan trustmaatschappijen, liep via Cyprus en de Britse Maagdeneilanden om te eindigen bij een privérekening van Klawer.
In 2015 nam de fiscus Klawer op de korrel en klaagde hem aan voor belastingontduiking. De ondernemer moest een flinke naheffing betalen, maar de strafzaak tegen hem werd geseponeerd vanwege de oudheid van de feiten en omdat hij al voldoende was gestraft door onder andere het betalen van de belastingschuld. De ondernemer heeft altijd volgehouden dat de fiscale constructie is bedacht door accountants van Baker Tilly. Het accountantskantoor liet in 2014 een onderzoeksrapport schrijven door advocatenkantoor NautaDutilh. Dit concludeerde dat Klawer en niet Baker Tilly het brein was achter de route om belasting te ontduiken. Klawer diende naar aanleiding van dat onderzoek vorig jaar tuchtklachten in tegen de betrokken advocaten van NautaDutilh.
Baker Tilly
Het Openbaar Ministerie trok uiteindelijk een strafzaak tegen Baker Tilly in omdat het kantoor “zichzelf heeft gemeld bij het OM, de feiten erkend en maatregelen genomen”. Het accountantskantoor trof een schikking met justitie voor 20.000 euro. De AFM legde Baker Tilly bovendien een boete van €900.000 op wegens ‘niet voldoende beheersing van integriteitsrisico’s’. Oud-topman Romke van der Veen kreeg een berisping opgelegd omdat hij kritischer had moeten zijn en niet akkoord had mogen gaan met de fiscale constructie. In 2014 was Van der Veen al opgestapt als bestuursvoorzitter.
Advocatenkosten strafzaak
De ondernemer bij de rechtbank Rotterdam probeerde nu na de seponering zijn advocatenkosten van € 179.773,69 op de Staat te verhalen. De rechter constateert bij de beoordeling daarvan dat vaststaat dat de ondernemer het financiële voordeel van de constructie, zijn ‘pensioenpotje’, heeft genoten, dat hij op advies van Baker Tilly niet volledig heeft geantwoord op vragen van de fiscus en dat hij wist dat in de aanloop van het boekenonderzoek bijlagen van Baker Tilly-facturen aan zijn bedrijf zijn aangepast. Het standpunt van de ondernemer in de zaak was dat hij heeft vertrouwd en vooral ook mocht vertrouwen op de professionele adviseurs van Baker Tilly die hem de trustconstructie hebben geadviseerd.
Eigen verantwoordelijkheid ondernemer
Dat standpunt gaat echter voorbij aan zijn eigen verantwoordelijkheid, spreekt de rechter uit. De ondernemer is bewust in de gewraakte trustconstructie gestapt, enkel en alleen met als doel daardoor privé voordeel te genieten. Toen onderzoek naar deze constructie liep, zijn met zijn medeweten (bijlagen van) facturen aangepast en heeft hij geen (volledige) openheid aan de fiscus gegeven. Dat hem dit geadviseerd zou zijn, betekent niet dat hij als opdrachtgever van Baker Tilly, als bestuurder van het bedrijf en als belastingplichtige bij deze gang van zaken toen al niet ernstig zijn vraagtekens had moeten zetten. Nadien heeft hij dat wel ingezien en heeft hij met de fiscus een vaststellingsovereenkomst gesloten. Verder heeft hij Baker Tilly aansprakelijk gesteld. In eerste aanleg heeft de civiele rechter echter het door de ondernemer gevorderde schadebedrag met 50 procent verminderd, omdat, kort gezegd, is geoordeeld dat hij er niet op heeft mogen vertrouwen dat de wijze waarop door middel van de door Baker Tilly geadviseerde constructie belasting werd bespaard, rechtmatig was.
Een en ander brengt de rechtbank tot het oordeel dat het de ondernemer zozeer te verwijten valt dat hij betrokken is geraakt bij dit strafrechtelijk onderzoek naar aanleiding van de opgezette trustconstructie dat de advocaatkosten die hij en zijn bedrijf daarvoor hebben gemaakt in redelijkheid niet uit de algemene middelen behoren te worden betaald. Er kan dus naar het oordeel van de rechter niet worden gezegd dat er gronden van billijkheid zijn om tot toekenning van een vergoeding van die kosten over te gaan.
Accountancy Vanmorgen heeft ook Baker Tilly de gelegenheid geboden om een reactie op de uitspraak te geven. Een woordvoerder laat weten: ‘Zoals gebruikelijk onthoudt Baker Tilly zich van commentaar bij juridische procedures, zeker als Baker Tilly – zoals hier – geen partij is.’
Lees hier meer over de Cyprusroute en de rol van Baker Tilly.
