De belasting- en premiedruk is in 2020 gestegen naar 39,2 procent van het bruto binnenlands product. Daarmee zet de stijgende trend van de laatste jaren door. Vooral de btw en de vennootschapsbelasting zorgen voor een flinke stijging.
Uitgezonderd een daling in 2011 en 2015 nam de belasting- en premiedruk het afgelopen decennium jaarlijks toe. Hierdoor lag die druk in 2020 4 procent hoger dan in 2010. Dit meldt het CBS. Ook in de meeste andere landen van de Europese Unie nam de belasting- en premiedruk de afgelopen jaren toe, al was de gemiddelde toename kleiner dan in Nederland. De belasting- en premiedruk in Nederland ligt onder het gemiddelde van de Europese Unie.
Opbrengst btw en vennootschapsbelasting stijgen relatief hard
De btw en de vennootschapsbelasting hadden de afgelopen tien jaar het grootste aandeel in de stijging van de lastendruk. Beide belastingen stuwden de belasting- en premiedruk met 0,7 procent omhoog. Bij de btw is dit deels toe te schrijven aan gewijzigde tarieven.
Daarentegen lagen bij de vennootschapsbelasting de tarieven in 2020 lager dan in 2010. Door de aard van deze belasting is de verhouding tussen de opbrengst en de omvang van het bbp echter grillig. Dit komt deels doordat bedrijven de mogelijkheid hebben om verliezen te verrekenen met winsten uit andere jaren. Ook de premie voor de Zorgverzekeringswet droeg stevig bij aan de stijgende lastendruk, voornamelijk door hogere tarieven. Ditzelfde geldt voor de assurantiebelasting. Per 1 januari 2013 wordt 21 procent belasting geheven over verzekeringen, tegenover 9,7 procent voor die tijd.
Nieuwe belastingen stuwen lastendruk omhoog
Ook de introductie van nieuwe belastingen zorgde voor een hogere belasting- en premiedruk. Zo werd in 2013 de opslag duurzame energie (ODE) ingevoerd, een belasting op elektriciteit en gas. In datzelfde jaar werd ook de verhuurderheffing van kracht. Banken kregen te maken met de invoering van de bankenbelasting en een heffing voor de financiering van het depositogarantiestelsel. Samen met enkele kleinere nieuwe belastingen zorgden deze nieuwe belastingen in vergelijking met 2010 voor een toename van de belasting- en premiedruk met 0,8 procentpunt.
Daar staat tegenover dat enkele kleine belastingen zijn afgeschaft, wat ten opzichte van 2010 leidde tot een verlaging van ongeveer 0,1 procent. Ook de lagere opbrengsten van accijnzen zorgden voor een afname van de belasting- en premiedruk. Dit geldt met name voor de accijnzen op brandstof en alcohol.
Bron: CBS
