Een veel voorkomend geval: een DGA koopt zich via zijn personal holding in bij een werkmaatschappij. De pas opgerichte holding heeft natuurlijk nog geen geld, maar dat mag de holding wel even van de DGA in privé lenen. Deze komt aan de centen door zijn privé-hypotheek te verhogen, en gelukkig springen zijn schoonouders ook financieel bij.
Omdat de waarde van de aandelen volgens de verkoper € 300.000 zou zijn, betaalt de holding € 100.000 om zich voor een derde in te kopen in de werkmaatschappij. Dit door de DGA voorgeschoten bedrag blijft de holding hem schuldig in rekening-courant. Vanwege de aandeelhoudersrelatie is de zogenoemde tbs-regeling van toepassing. Dat de rente op deze tbs-vordering jaarlijks moet worden bijgeschreven, doet geen alarmbellen rinkelen. Dat de werkmaatschappij bij aankoop al een negatief eigen vermogen had, ook blijkbaar ook niet.
U raadt het al: na enige jaren gaat de werkmaatschappij failliet. Omdat de holding verder geen activiteiten of deelnemingen heeft, ziet het er naar uit dat de holding de tbs-vordering aan de DGA nooit meer zal kunnen aflossen. De DGA besluit daarom de hele vordering af te waarderen. Omdat het om een tbs-vordering gaat, trekt hij de afwaardering af in box 1.
Zowel de inspecteur, als de rechtbank gaan hier niet mee akkoord. Hoewel de inspecteur de bewijslast heeft dat hier sprake is van een zogenoemde onzakelijke lening, slaagt hij hier relatief eenvoudig in. Alleen een DGA zou zo’n lening hebben verstrekt aan een holding zonder eigen activiteiten die voor haar inkomsten volledig afhankelijk was van een verlieslijdende werkmaatschappij, waar zij bovendien geen invloed op uit kon oefenen.
Een onafhankelijke derde had zoiets niet gedaan, dus de afwaardering kan niet in mindering worden gebracht in box 1. Voor de beoordeling van de zakelijkheid houd je rekening met de toestand bij het aangaan van de vordering, maar – merkt de rechtbank nog ten overvloede op – zelfs al zou de vordering toen zakelijk zijn geweest, dan zou dat inmiddels niet meer het geval zijn. Dit omdat de DGA tijdens de looptijd geen enkele actie heeft ondernomen richting zijn holding. Dit zou een onafhankelijke derde wel gedaan hebben.
Tips voor de praktijk:
- Zorg voor een onafhankelijke waardering van aan te kopen aandelen en ga niet zonder meer uit van de waardering van de verkoper.
- Beoordeel bij het aangaan van een lening/tbs-vordering of deze zakelijk is.
- Check gedurende de looptijd of de lening/tbs-vordering nog steeds zakelijk is. Stuur desnoods de deurwaarder op uw eigen holding af om uw aftrek bij afwaardering te behouden.
