Het toeslagensysteem van de Belastingdienst moet eenvoudiger, vindt de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS). De samenleving wordt voor steeds meer Nederlanders te ingewikkeld. Die groep heeft een verhoogd risico om in de schulden te raken. Vereenvoudiging van (belasting)regels is volgens de raad een belangrijke maatregel die consumenten uit de financiële problemen kan houden.
De RVS zegt dat in het advies ‘Eenvoud loont’. De raad is adviesorgaan voor de regering en de Eerste en Tweede Kamer op het gebied van de gezondheid en het functioneren van burgers in de samenleving. De RVS is ontstaan uit de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO) en de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg.
De raad heeft onderzocht hoe overheden en organisaties als verzekeraars kunnen voorkomen dat mensen in de schulden raken. “De raad stelt vast dat er veel wordt gepraat over het onderwerp, maar dat er op het vlak van preventie nog nauwelijks vooruitgang is geboekt.” Om dat op gang te helpen, worden er drie oplossingen aangedragen.
Web van regelingen
Het eenvoudiger maken van regels en uitvoering is de eerste oplossing. Dat zou vooral moeten gebeuren in de toeslagensystematiek van de Belastingdienst. “Mensen met inkomensondersteuning hebben gemiddeld te maken met dertien verschillende regelingen. Veel mensen raken verstrikt in dit web van regelingen die bovendien allemaal een andere kant op wijzen”, zegt RVS-voorzitter Pauline Meurs. Een oplossing voor de korte termijn is het direct overmaken van toeslagen naar de organisaties waar de toeslag voor bedoeld is: de huurtoeslag meteen naar de wooncorporatie en de zorgtoeslag direct naar de zorgverzekeraar. “Ook moeten altijd individuele oplossingen bij complexe probleemgevallen mogelijk zijn, als het nodig is ook buiten de bestaande regels om.”
Proactieve hulp en zorgplicht
De tweede oplossing is het bieden van financiële hulp en advies voordat er schulden ontstaan. “Gemeenten hebben al de mogelijkheid om laagdrempelige hulp aan te bieden, maar daar wordt nog te weinig gebruik van gemaakt.” De derde maatregel die de RVS voorstelt, is te zorgen voor een heldere zorgplicht van de schuldeisers. “De verantwoordelijkheid van overheid, bedrijven en organisaties om te voorkomen dat mensen schulden krijgen, moet worden versterkt. Denk daarbij aan begrijpelijke communicatie en alertheid op laaggeletterdheid. Of aan het tijdig bieden van hulp of een regeling bij een achterstand in betaling.” Een landelijk incassobureau zou volgens de RVS kunnen helpen omdat schuldproblemen dan gecentraliseerd worden en eerder zichtbaar zijn.
