Na een boekenonderzoek krijgt een ondernemer een naheffingsaanslag OB en een vergrijpboete opgelegd door de inspecteur. In geschil is of er bij wijze van compromis een overeenkomst tot stand is gekomen.
De bedrijfsactiviteiten van een ondernemer bestonden uit advies- en begeleidingswerkzaamheden. Tijdens een boekenonderzoek van de Vpb- en OB-aangiften heeft de inspecteur geconstateerd dat op de balans van belanghebbende ultimo 2005 een bedrag van € 14.918 aan OB-schuld stond opgenomen, maar dat dit bedrag niet op aangifte was voldaan. Hij legt een naheffingsaanslag in de OB op van € 14.918 en een vergrijpboete van € 7.459. De ondernemer maakt bezwaar tegen deze naheffingsaanslag OB en de bijbehorende boetebeschikking.
Compromis
Tussen de ondernemer en de inspecteur wordt gesproken over een compromis. In het verslag van dit gesprek staat: “Uiteindelijk heb ik u een compromis aangeboden waarin ik heb gesteld dat ik de totale boete (over alle middelen en jaren) ga vaststellen op € 10.000. U heeft dit compromis geaccepteerd.” Ook staat in de brief: “Ik heb u gevraagd om het bezwaarschrift over 2005 in te trekken, zodat e.e.a. administratief afgewerkt kan worden. U heeft aangegeven dat te willen doen. Afgesproken is dat u een exemplaar van deze brief voor akkoord getekend aan mij zult retourneren.” De ondernemer retourneert de brief echter niet. Dat heeft tot gevolg dat de boetebeschikking bij de naheffingsaanslag OB in stand is gebleven.
Geschil
In geschil is of er bij wijze van compromis een overeenkomst tot stand is gekomen, zoals de inspecteur in zijn gespreksverslag heeft geschreven. Na bezwaar, hebben Rechtbank en Hof de Inspecteur in het gelijk gesteld. Het Hof heeft geoordeeld dat het door de inspecteur gesloten geachte compromis inderdaad tot stand is gekomen. In dat kader heeft het Hof overwogen: “In de brief van de inspecteur aan belanghebbende van 17 augustus 2011 is melding gemaakt van een telefonisch contact tussen de boetespecialist en de DGA van belanghebbende over het voorgestelde compromis. Ook in het rapport van het boekenonderzoek wordt naar dat telefoongesprek verwezen, en tevens naar een tussen hen beiden op 16 augustus 2011 gevoerd gesprek, eveneens omtrent het compromis. Belanghebbende heeft niet betwist dat die gesprekken hebben plaatsgevonden en evenmin dat de inhoud van het voorgestelde compromis luidde als in die stukken verwoord. Zij heeft slechts gesteld dat het voorstel door haar niet is geaccepteerd.” Het Hof heeft verder geoordeeld dat het gezien die omstandigheden aannemelijk wordt geacht dat het compromis tot stand is gekomen door aanvaarding door de ondernemer van het door de inspecteur gedane voorstel. Voor een zwaardere vorm van bewijs als door de ondernemer voorgestaan bestaat volgens het Hof geen wettelijke grondslag.
Schriftelijke vastlegging fiscaal compromis
Volgens de ondernemer heeft het Hof bij zijn vaststelling dat er een compromis is gesloten, niet in overeenstemming gehandeld met het Burgerlijk Wetboek en met het Besluit Fiscaal Bestuursrecht, met name met het daarin in genoemde vereiste dat een vaststellingsovereenkomst schriftelijk wordt vastgelegd. De A-G merkt op dat een fiscaal compromis een vaststellingsovereenkomst is in de zin van art. 7:900 van het BW, zodat aan de hand van het overeenkomstenrecht moet worden beoordeeld of het tot stand is gekomen en waartoe het de partijen verplicht. Artikel 6:217 van het BW bepaalt dat een overeenkomst tot stand komt door aanbod en aanvaarding daarvan. Artikel 6:221 van het BW bepaalt dat een mondeling aanbod vervalt, wanneer het niet onmiddellijk wordt aanvaard. De ondernemer heeft het mondelinge aanbod van de boetespecialist niet onmiddellijk aanvaard, en heeft dat evenmin achteraf schriftelijk aanvaard. Daarom is er volgens de A-G geen (vaststellings)overeenkomst tot stand gekomen, ook niet voor een gedeelte van de boeten. Tevens wijst de A-G erop dat volgens de eigen regels van de Belastingdienst, zowel in het Besluit Fiscaal Bestuursrecht van 14 juli 2011, als in de rechtsvoorgangers daarvan, de schriftelijke vorm is voorgeschreven. Het vertrouwensbeginsel en het bepaalde in artikel 4:84 van de Awb, dat een bestuursorgaan in beginsel de wettelijke verplichting heeft om te handelen in overeenstemming met de voor hem geldende beleidsregels, impliceren volgens de A-G dat bij ontbreken van schriftelijke vastlegging, de ondernemer zich erop mag beroepen dat (mede) om die reden geen rechtsgeldig compromis tot stand is gekomen.
