De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) heeft nieuwe cijfers gepubliceerd over de WBSO. Hierin valt de daling in aanvragers op. Maar ook op het gebied van programmatuurprojecten laten de cijfers een duidelijk beeld zien.
Wat is de WBSO?
De WBSO staat voor Wet ter Bevordering van Speur en Ontwikkelingswerk, een mooie Nederlandse vertaling van Research and Development. Het is een fiscale maatregel die als doel heeft om R&D binnen het Nederlandse bedrijfsleven te stimuleren en resulteert in een vermindering van de af te dragen loonheffing. De WBSO richt zich op ontwikkelingsprojecten (producten, processen of programmatuur) en op technisch wetenschappelijk onderzoek.
Minder bedrijven vragen WBSO aan
Er is een dalende lijn als het gaat om het aantal aanvragers binnen de WBSO. Deze trend is in 2016 begonnen en zet zich voort in 2017. In 2016 vroegen nog 22.330 bedrijven de WBSO aan, in 2017 waren dit er nog 21.265. Dat betekent dat in 2017 meer dan 1.000 bedrijven zijn afgehaakt.
Zelf wijt RVO dit aan de economische groei. Hierdoor zouden bedrijven minder prioriteit geven aan R&D werkzaamheden en voorrang geven aan reguliere activiteiten. Dit kan zijn. Echter, dat zou niet meteen betekenen dat het aantal aanvragen terugloopt. Het aantal aangevraagde uren wellicht wel.
Het aantal toegekende arbeidsjaren in 2017 was inderdaad lager dan in 2016. In 2016 werden 83.980 arbeidsjaren toegekend, in 2017 waren dat er nog 82.800. Een verschil van 1.180 jaren. Echter, deze daling is relatief gezien een heel stuk minder dan de daling in het aantal aanvragers. En, het aantal arbeidsjaren per bedrijf neemt juist toe!
| 2016 | 2017 | Verschil (absoluut) |
Verschil (percentage) |
|
| Aantal bedrijven | 22.330 | 21.265 | -1.065 | -4,8% |
| Aantal arbeidsjaren | 83.980 | 82.800 | -1.180 | -1,4% |
| Arbeidsjaren per aanvrager | 3,76 | 3,89 | +0,13 | +4,6% |
Daling in toegekende ICT projecten als oorzaak?
Is er een andere reden te vinden voor het teruglopend aantal aanvragers? Wellicht. Met de terugloop in het aantal WBSO-aanvragen is ook het aandeel aan ICT-projecten sterk teruggelopen. In 2017 zijn er ongeveer 5.400 minder ICT-projecten goedgekeurd. Dit is een afname van maar liefst 20% ten opzichte van het jaar daarvoor. Daarnaast blijkt dat de daling in het aantal goedgekeurde projecten voor een groot gedeelte toe te schrijven is aan de daling in ICT-projecten.
| 2016 | 2017 | Verschil (absoluut) |
Verschil (percentage) |
|
| Aantal projecten | 142.855 | 135.900 | -6.955 | -4,9% |
| Aantal ICT-projecten* | 27.142 | 21.744 | -5.398 | -20% |
∗ Inschatting gebaseerd op het aandeel ICT-projecten in de WBSO (19% in 2016 en 16% in 2017).
RVO kritisch ten opzichte van programmatuurprojecten
Subsidieadviseurs zien ook dat het aanvragen van programmatuurprojecten binnen de WBSO een uitdaging kan zijn. Tijdens bijeenkomsten voor intermediairs, georganiseerd door RVO, wordt vaak de kritische houding van RVO ten opzichte van programmatuurprojecten benoemd.
De afname in projecten kan te maken hebben met de wijzigingen van de definitie van technisch nieuwe programmatuur die in 2016 is doorgevoerd. Aan deze definitie is toegevoegd dat de aanvrager de technisch nieuwe oplossingen zelf moet vastleggen in een formele programmeertaal. Volgens RVO gaat het hierbij echter om een verduidelijking van de definitie, niet een verdere afbakening. Dat zou het dus niet mogen zijn.
Bovenstaande cijfers geven stof tot nadenken. Kijkt RVO kritischer naar programmatuurprojecten dan in het verleden? Ontmoedigt dit softwarebedrijven om de WBSO aan te vragen? Of werden er in het verleden projecten ten onrechte goedgekeurd?
Wat de reden ook is, laat je niet ontmoedigen. Binnen de WBSO is en blijft er ruimte voor ICT-projecten.
dr. Marco Bouwkamp is subsidieadviseur bij Evers + Manders subsidieadviseurs.
