Het kabinet gaat de mogelijkheid onderzoeken om in de toekomst zelf te kunnen beschikken over een rekenmodel voor de fiscale stimulering van emissievrije auto’s. Ook heeft het kabinet het bedrijf Revnext gevraagd om een uitgebreid achtergrondrapport over het Carbontax-model en de uitkomsten daarvan toe te voegen aan de doorrekening van het ontwerp-Klimaatakkoord. Daarnaast is Revnext, dat eigenaar is van het omstreden rekenmodel, gevraagd om een nadere mondelinge toelichting te geven op de werking van het model. Revnext is bereid deze toelichting te verstrekken.
Revnext
Dat meldt staatssecretaris Snel van Financiën aan de Tweede Kamer na veel kritiek op het model. Het Carbontax-model is een rekenmodel dat kan worden gebruikt om ontwikkelingen en effecten van (fiscaal) beleid op de automarkt en het Nederlandse wagenpark te analyseren. Revnext zat er flink naast met de berekening van de effecten van de ‘Teslasubsidie’. Daardoor is de overheid veel meer kwijt aan de fiscale stimuleringsmaatregel voor elektrisch rijden. Bovendien houdt het bedrijf de werking van het model geheim en blijkt Tesla Motors, het bedrijf dat het meest profiteert van de fiscale stimulering, volgens FTM ook een klant te zijn van Revnext.
Transparantie
Snel zegt nu de mening van de Kamer te delen dat getracht moet worden om zoveel mogelijk transparantie te bieden met betrekking tot doorrekeningen en de daarvoor gebruikte modellen. ‘Het kabinet vindt het een belangrijk uitgangspunt dat het model dat gebruikt wordt voor beleidsanalyses met betrekking tot de fiscale stimulering van emissievrije auto’s onderdeel kan zijn van de reguliere peer-review, monitoring en evaluatie door het PBL. Om die reden onderzoekt het kabinet de mogelijkheid om in de toekomst zelf te kunnen beschikken over een model. Het kabinet zal daarom in overleg met het PBL verkennen op welke wijze dat het beste gerealiseerd kan worden. Ook hierover zal het kabinet uw Kamer informeren.’
Best beschikbare model
Wel zegt Snel samen met het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en TNO van mening te zijn dat het Carbontax-model op dit moment het best beschikbare model is. ‘Het is van groot belang om hierbij op te merken dat de markt voor emissievrije voertuigen nog altijd in een pril stadium verkeert. Dit betekent dat marktontwikkelingen op het terrein van vraag, aanbod, consumentenvoorkeuren, technologische ontwikkelingen en (batterij)kostenontwikkelingen een grillig en daarmee lastig voorspelbaar patroon volgen. Dit maakt het lastiger om verwachtingen over een langere periode tot en met 2030 te onderbouwen. Om die reden heeft TNO enige zorgen geuit over de betrouwbaarheid van de modeluitkomsten op de langere termijn. Om deze onzekerheden te ondervangen in de doorrekeningen zijn gevoeligheidsanalyses uitgevoerd waarin is gevarieerd met aanschafprijzen, batterijprijzen, batterijcapaciteit, benzineprijzen, dieselprijzen, elektriciteitsprijzen, afschrijving en restwaarde, Europees bronbeleid, overstapdrempels (van fossiel naar emissievrij) en exportscenario’s. Zoals in de doorrekening van het ontwerp-Klimaatakkoord staat beschreven heeft het PBL de onzekerheden die gepaard gaan met deze analyses en berekeningen tot uitdrukking gebracht in een bandbreedte. Maar ook deze bandbreedte is niet hard en wordt zachter naarmate wordt getracht ‘verder in de toekomst te kijken’. Deze onzekerheden worden door Revnext ook nadrukkelijk onderkend.
Binnen de hierboven beschreven context achten het kabinet, het PBL en TNO het Carbontax-model goed bruikbaar voor de onderbouwing en evaluatie van beleidsbeslissingen. Dat wil zeggen dat het model de beleidsmaker, binnen een bepaalde periode en binnen bepaalde bandbreedtes en redelijkheidsmarges, inzicht geeft in de te verwachten ontwikkelingen als gevolg van beleid. Het model is dan ook niet geschikt voor het bieden van zekerheden in de vorm van puntschattingen zoals bijvoorbeeld een exacte voorspelling van het aantal nieuwverkochte emissievrije auto’s in een bepaald jaar of segment. Geen enkel model zal, hoe wenselijk dat ook zou zijn, dergelijke zekerheden kunnen bieden.’
